Πώς ο Ρήγκαν έσπειρε τους σπόρους της πτώσης της Αμερικής


Μετάφραση και προσαρμογή από RationalRevolution.net

30 Μαρτίου 2010

Είναι πάνω από ένας χρόνος τώρα, από τότε που ξεκίνησε επίσημα η «Μεγάλη Ύφεση», και ακόμα να αναδεικτεί μια βασική κατανόηση των πραγματικών αιτίων των οικονομικών προβλημάτων της Αμερικής στον απλό κόσμο. Πράγματι, νέα κινήματα έχουν αναδειχθεί προπαγανδίζοντας ως λύσεις στα στα σημερινά οικονομικά μας προβλήματα, πολλές από τις πολιτικές που είναι οι αιτίες για αυτά. Το αίτημα των Αμερικανών συντηρητικών, που διαδίδεται σε όλη την χώρα, είναι μια «επιστροφή στις πολιτικές του Ρήγκαν!». Πολλοί αμερικανοί συντηρητικοί υποστηρίζουν ότι ο Ρόναλντ Ρήγκαν αντιμετώπισε παρόμοιες οικονομικές συνθήκες όταν εκλέχτηκε, και κατάφερε να επαναφέρει την οικονομία, άρα χρειαζόμαστε να επιστρέψουμε στις αρχές που χρησιμοποίησε ώστε να αναζωογονήσουμε την Αμερικάνικη Οικονομία.

Η πραγματικότητα είναι ότι οι οικονομικές πολιτικές της «Ρηγκανικής Επανάστασης» είναι ενεργές εδώ και τρεις δεκαετίες, και είναι ακριβώς αυτές, που ευθύνονται για την οικονομική κατάσταση στην οποία βρίσκεται σήμερα η Αμερική.

Κατά τη διάρκεια της πρώτης του προεκλογικής εκστρατείας ο Ρόναλντ Ρήγκαν εκστράτευσε εναντίον της κυβερνητικής σπατάλης, υπέρ της μείωσης του εθνικού χρέους, υπέρ της ατομικής ευθύνης, και υπέρ μιας ευρύτερης αμερικάνικης καπιταλιστικής ιδιοκτησίας.

Τα αποτελέσματα των πολιτικών του, πάντως, είχαν ακριβώς τα αντίθετα αποτελέσματα, αλλά παραδόξως ακόμα και σήμερα η μεγάλη πλειοψηφία των Αμερικανών, ειδικότερα οι συντηρητικοί, ακόμα πιστεύουν στη ρητορική του Ρήγκαν και όχι στα πραγματικά αποτελέσματα των πολιτικών του.

Το 1980 ο Ρήγκαν εκστράτευσε εναντίον αυτού, που αποκαλούσε ελλειματική δαπάνη της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. Ταύτισε την πηγή αυτής της «εκτός ελέγχου» δαπάνη με τα κοινωνικά προγράμματα πρόνοιας. Πολύ σύντομα, αφότου πήρε την προεδρία το 1981 ο Ρήγκαν έβγαλε ένα λόγο στην τηλεόραση προς τη χώρα, στον οποίο δήλωσε:

«Μέχρι το 1960 το εθνικό μας χρέος ήταν 284 δις. Το Κονγκρέσο το 1971 αποφάσισε να θέσει ένα όριο των 400 δις στην ικανότητα μας να δανειζόμαστε. Σήμερα το χρέος μας είναι 934 δις…

Εδώ βλέπετε δύο γραμμές. Η κάτω γραμμή είναι η αύξηση στα φορολογικά έσοδα. Η κόκκινη γραμμή από πάνω, είναι η αύξηση στις κυβερνητικές δαπάνες. Και οι δύο γραμμές πηγαίνουν προς τα πάνω, πράγμα που δείχνει την τεράστια αύξηση της φορολογίας, η οποία είναι ενσωματωμένη στο σύστημα για φέτος το 1981, και τις αυξήσεις στις δαπάνες, που είναι ενσωματωμένες στους προϋπολογισμούς του ’81 και του ’82 και προς το μέλλον. Τώρα για το δεύτερο διάγραμμα, οι γραμμές αναπαριστούν τα θετικά οφέλη, όταν το Κογκρέσο αποδεκτεί το οικονομικό μας πρόγραμμα. Και οι δύο γραμμές θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν, επιτρέποντας την απαραίτητη ανάπτυξη, αλλά η διαφορά στενεύει καθώς οι περικοπές στις δαπάνες συνεχίζουν τα επόμενα χρόνια, μέχρι τελικά οι δύο γραμμές να συναντηθούν, που σημαίνει έναν ισορροπημένο προϋπολογισμό. Είμαι σίγουρος ότι η κυβέρνηση μας θα μπορέσει να το πετύχει αυτό. Σε αυτό το σημείο τα φορολογικά έσοδα, παρά τις μειώσεις των συντελεστών, θα αυξάνονται ταχύτερα από τις δαπάνες, το οποίο σημαίνει ότι μπορούμε να αναμένουμε περισσότερες μειώσεις στους φορολογικούς συντελεστές…

Ο στόχος μας είναι να αυξήσουμε τον εθνικό μας πλούτο έτσι ώστε όλοι να έχουμε περισσότερα, όχι απλά να αναδιανέμουμε αυτά, που έχουμε ήδη, που είναι απλά μοιρασιά  στα λίγα. Μπορούμε να αρχίσουμε να επιβραβεύουμε τη σκληρή δουλειά και την ανάληψη ρίκων, επιβάλλοντας στην Κυβέρνηση να ζει με αυτά που διαθέτει. Με το πέρασμα των χρόνων, αφήσαμε αρνητικές οικονομικές δυνάμεις να ξεφύγουν από τον έλεγχο. Καθυστερήσαμε τη μέρα της κρίσεως, αλλά δεν έχουμε πια αυτή την πολυτέλεια. Μας τελείωσε ο χρόνος…

Μπορούμε να αφήσουμε τα παιδιά μας με ένα απλήρωτο μαζικό χρέος και μία κατεστραμμένη οικονομία, ή μπορούμε να τους δώσουμε ελευθερία σε μία χώρα, όπου το κάθε άτομο έχει την ευκαιρία να γίνει ο,τιδήποτε μας προόριζε ο Θεός. Αυτό που χρειάζεται είναι λίγη κοινή λογική και αναγνώριση των δικών μας ικανοτήτων. Μαζί μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα νέο ξεκίνημα για την Αμερική.»
Ρόναλντ Ρήγκαν : Διάγγελμα προς το Λαό για την Οικονομία, 5 Φεβ. 1981

Η ειρωνία σε αυτή την ομιλία είναι ότι το εθνικό χρέος δεν ήταν εκτός ελέγχου το 1981, στην πραγματικότητα το εθνικό χρέος το 1980 ήταν στο χαμηλότερο σημείο, που βρέθηκε ποτέ από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σε αυτήν την ομιλία ο Ρήγκαν ανέφερε νούμερα εθνικού χρέους σε δολλάρια, χωρίς προσαρμογή για τον πληθωρισμό, και ασύνδετα από το ΑΕΠ. Αυτά τα νούμερα είναι βασικά άχρηστα και κανένας οικονομολόγος δεν θα τα χρησιμοποιούσε σαν μέτρο του εθνικού χρέους. Αλλά παρουσιάζοντας το εθνικό χρέος σαν πρόβλημα, ήταν ένα μέσο για να δικαιολογηθούν οι σημαντικές περικοπές στον κρατικό προϋπολογισμό, που τις ονόμασε «αναδιανομή».

Πηγή: ZFacts

Ο Ρήγκαν στη συνέχεια υποστήριξε ότι η μείωση της φορολογίας, θα αύξανε τα έσοδα από φόρους, και ότι η αρχή των μειωμένων συντελεστών φόρου εισοδήματος, που θα οδηγήσουν σε αυξημένα έσοδα, θα οδηγήσει σε έναν κύκλο διαρκούς μείωσης της φορολόγησης, με αποτέλεσμα όλο και μεγαλύτερες εισπράξεις φόρων. Στην πραγματικότητα οι ομοσπονδιακές εισπράξεις φόρων, υπό το Ρήγκαν, αυξήθηκαν με το χαμηλότερο ρυθμό από όλους τους προέδρους μετά τον ΒΠΠ και ο διάδοχος του Τζώρτζ Μπους αναγκάστηκε να αυξήσει τους φόρους, έτσι ώστε να αποτρέψει μία ολική καταστροφή στον προϋπολογισμό.

Η τελική ειρωνία σχετικά με την ομιλία του Ρήγκαν είναι ότι σήμερα πράγματι έχει έρθει η ημέρα της κρίσεως, για τις αρνητικές οικονομικές δυνάμεις, τις οποίες απελευθέρωσε μόνος του ο ίδιος ο Ρήγκαν. Ο Ρήγκαν προειδοποιήσε να μην αφήσουμε στα παιδιά μας με ένα «μη εξυπηρετήσιμο» τεράστιο χρέος και μια κατεστραμμένη οικονομία, αλλά τον καιρό που πήρε την προεδρία ο Ρήγκαν οι ΗΠΑ ήταν ένα έθνος αποταμιευτών και η κυβέρνηση δεν είχε σχεδόν καθόλου χρέος. Οι πολιτικές που θεμελίωσε ο Ρήγκαν οδήγησαν σε ένα γιγάντιο φούσκωμα του εθνικού χρέους και μετέτρεψε ένα έθνος αποταμιευτών σε ένα έθνος οφειλετών. Ενώ οι συνθήκες, για τις οποίες προειδοποιήσε ο Ρήγκαν, δεν υπήρχαν καν όταν ανέλαβε την προεδρία, ο Ρήγκαν ο ίδιος ξεκίνησε την διαδικασία, που επέφερε αυτές τις συνθήκες, για τις οποίες προειδοποίησε τόσο έντονα.

Όχι μόνο η πολιτική του Ρήγκαν οδήγησε σε τεράστιες αυξήσεις του ομοσπονδιακού χρέους, αλλά το χρέος των νοικοκυριών αυξήθηκε επίσης, αφού οι προσωπικές αποταμιεύσεις μειώθηκαν.

Φυσικά υπήρχαν αληθινά οικονομικά προβλήματα στην Αμερική, όταν ανέλαβε ο ρήγκαν την προεδρία. Όταν ανέλαβε ο Ρήγκαν το ποσοστό ανεργίας ήταν γύρω στο 8% και κορυφώθηκε στο 10,8%, στα δύο χρόνια της θητείας του. Ο πληθωρισμός ήταν υψηλός στα τέλη της δεκαετίας του 70, όπως και τα επιτόκια. Πράγματι τα υψηλά επιτόκια ήταν ένας σημαντικός παράγοντας για τα υψηλά ποσοστά αποταμιεύσεων και τα χαμηλά επίπεδα δανεισμού.

Τα οικονομικά προβλήματα, όμως, επηρεάζονταν κυρίως από δύο παράγοντες: την νομισματική πολιτική της Ομοσπονδιακής Τράπεζας (Federal Reserve-Fed) και τις ενεργειακές κρίσεις του 1973 και 1979, οι οποίες ήταν τα προϊόντα της πολιτικής επιθετικότητας ενάντια στις ΗΠΑ, λόγω της αμερικάνικης υποστήριξης του Ισραήλ και αργότερα λόγω της Ιρανικής Επανάστασης. Οι ενεργειακές κρίσεις οδήγησαν σε υψηλά ενεργειακά κόστη και έλλειψη καυσίμων σε όλη τη χώρα.

Πηγή: Uranium-stocks.net

Άρα τα μεγαλύτερα προβλήματα, που αντιμετώπιζε η αμερικανική οικονομία, ήταν ο υψηλός πληθωρισμός, ο οποίος προκλήθηκε κατά μεγάλο μέρος  από τις αυξημένες ενεργειακές τιμές, και τα υψηλά επιτόκια, τα οποία αυξήθηκαν περαιτέρω από τη FED, σε μια προσπάθεια να συγκρατηθεί ο πληθωρισμός. Όταν τα ενεργειακά κόστη άρχισαν να πέφτουν στις αρχές της δεκαετίας του ’80, λόγω της μείωσης της ζήτησης, από τη μειωμένη χρήση και την υιοθέτηση πιο αποδοτικών προϊόντων, όπως και λόγω της μεγάλης αύξησης της παραγωγής πετρελαίου από χώρες, που δεν άνηκαν στον OPEC και στη Μέση Ανατολή, όπως το Μεξικό, η Βενεζουέλα, η Νορβηγία κλπ, αυτό μείωσε τον πληθωρισμό και επέτρεψε στη FED να μειώσει τα επιτόκια.

Αυτά τα δύο πράγματα, η λύση της ενεργειακής κρίσης και η μείωση των επιτοκίων, ήταν στην πραγματικότητα οι πιο σημαντικοί παράγοντες στην οικονομική ανάκαμψη της δεκαετίας του ’80. Αλλά, φυσικά, δεν έγινε μόνο αυτό. Η οικονομική κρίση του τέλους της δεκαετίας του ’70 υπηρέτησε σαν έναυσμα, για να ξεκινήσουν σαρωτικές αλλαγές στην αμερικανική οικονομία. Κάποιες από αυτές τις αλλαγές, όπως η κατάργηση του ρυθμιστικού ρόλου του κράτους (deregulation), τέθηκαν σε κίνηση από Δημοκράτες, πριν από την εκλογή του ρόναλντ Ρήγκαν, ενώ άλλες όπως η φορολογική μεταρρύθμιση, τονίστηκαν περισσότερο στη ρηγκανική θητεία.

Η πιο φανερή αλλαγή κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Ρήγκαν ήταν οι δραματικές αλλαγές στους οριακούς φορολογικούς συντελεστές. Ο Ρήγκαν πίεσε, και πήρε από το Δημοκρατικό Κονγκρέσσο, σημαντικές μειώσεις στη φορολογία του κεφαλαιακού κέρδους και τους οριακούς συντελεστές στους φόρους των μισθών. Την ίδια στιγμή ο Ρήγκαν πίεσε και πήρε, σημαντικές αυξήσεις στους φόρους για την κοινωνική ασφάλιση και περίθαλψη (Medicare), και σε άλλους χαμηλούς φόρους. Αυτό υποστηρίχθηκε από το Ρήγκαν, σαν ένα μέσο διεύρυνσης της φορολογικής βάσης.  Η φορολογική μεταρρύθμιση υπό τον Ρήγκαν επιτεύχθηκε, μέσα από μια σειρά από διαδοχικά νομοσχέδια από το 1981 μέχρι το 1987, η οποία επέτρεψε στον συντελεστή της ανώτερης φορολογικής κλίμακας εισοδήματος να πέσει από το 70% το 1980 στο 28%, ενώ οι φόροι στο κατώτατο 80% της χώρας, έμειναν οι ίδιοι ή αυξήθηκαν ελαφρώς.

Ενώ ο οριακός ομοσπονδιακός συντελεστής φόρου εισοδήματος ήταν 70% το 1980, υπήρχε ένας αριθμός παραθύρων στη φορολογική νομοθεσία, που επέτρεπε στα υψηλά εισοδήματα, να πληρώνουν σημαντικά λιγότερο από 70% φόρο στο οριακό τους εισόδημα, παρόλα αυτά, οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις της κυβέρνησης Ρήγκαν, οδήγησαν σε ακόμα χαμηλότερες φορολογικές υποχρεώσεις για τους πλούσιους.

Σε συνδυασμό με μειώσεις στους οριακούς φορολογικούς συντελεστές εισοδήματος, οι φόροι στα κεφαλαιακά κέρδη μειώθηκαν από ένα μέγιστο 49,875% στο 20%. Το ελάχιστο 15% στα κεφαλαιακά κέρδη καταργήθηκε επίσης, υπό τον Ρήγκαν. Δεν άλλαξαν απλά οι φορολογικοί συντελεστές, αλλά ολόκληρη η φορολογική νομοθεσία σχετικά με το κέρδος του κεφαλαίου, μειώνοντας την περίοδο χρόνου, για την οποία έπρεπε να παρακρατείται το κεφάλαιο, έτσι ώστε να δικαιούται χαμηλότερη φορολογία σαν μακροχρόνιο κέρδος, σε συνδυασμό με έναν αριθμό διατάξεων σχετικά με την απόκτηση και ρευστοποίηση κεφαλαιακών κερδών.

Η φορολόγηση του εισοδήματος των εταιριών επίσης μειώθηκε επί Ρήγκαν, στα χαμηλότερα επίπεδα από το ΒΠΠ εκείνο τον καιρό (σήμερα είναι ακόμα χαμηλότερα).

Πηγή: taxpolicycenter.org 

Η πίεση για πολλές από τις αλλαγές, που έκανε ο Ρήγκαν, συσσωρευόταν επί δεκαετίες. Πράγματι η καμπάνια του Μπάρυ Γκολντγουότερ για την προεδρία το 1964 (που επηρέασε βαθιά τον Ρήγκαν), μπορεί να ειδωθεί σαν την ανάδυση του πολιτικού κινήματος εναντίον της οικονομίας του Νιου Ντηλ του Ρούσβελτ. Ο Ρήγκαν έφτιαξε το όνομα του κάνοντας καμπάνιες εναντίον κυβερνητικών προγραμμάτων και της ρύθμισης της εταιρικής δραστηριότητας τη δεκαετία του ’50 και στην αρχή του ’60. Όταν πέρασε η νομοθεσία για το Medicare στις αρχές της δεκαετίας του ’60, ο Ρήγκαν περιόδευσε όλη τη χώρα δίνοντας ομιλίες εναντίον του, και σε μία μάλιστα στον Αμερικάνικο Ιατρικό Σύλλογο διακύρηξε ότι αν περάσει το Medicare

«θα ξυπνήσουμε μια μέρα και δούμε ότι έχουμε σοσιαλισμό. Και αν δεν το κάνετε αυτό, και αν δεν το κάνω εγώ, μία από αυτές τις μέρες, εσείς και εγώ θα περάσουμε τα τελευταία μας χρόνια διηγόντας στα παιδιά μας, και τα παιδιά των παιδιών μας, πώς ήταν κάποτε στην Αμερική, όπου οι άνθρωποι ήταν ελεύθεροι».

Και στον ιδιωτικό τομέα ετοιμάζονταν αλλαγές. Ο τρόπος που λειτουργούσαν οι τράπεζες, άλλαζε συνεχώς κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του ’60 και του ’70, χωρίς θεσμικές αλλαγές, καθώς πολλές διαδικασίες αυτοματοποιούνταν, γίνονταν πιο αποδοτικές, και λιγότερο ακριβές, και αυτό οδηγούσε σε αλλαγές στην κλίμακα και την στόχευση της τραπεζικής και επενδυτικής δραστηριότητας. Οι εταιρίες γενικά, γίνονταν μεγαλύτερες και το ποσοστό των ανθρώπων, που δούλευαν για μεγάλες εταιρίες αυξανόταν. Οι απαιτήσεις από τον οικονομικό τομέα αυξήθηκαν, καθώς αυξήθηκε και το μέγεθος των εταιριών και των θεσμικών επενδυτών.

Ομοίως, αλλαγές στην καταναλωτική αγορά είχαν ήδη αρχίσει τον καιρό, που ο Ρήγκαν εξελέγη. Τη δεκαετία του ’60 άρχισε η ανάπτυξη των μεγάλων εκπτωτικών πολυκαταστημάτων, με εταιρίες όπως η Wal-Mart, και αυτή η τάση της αγοράς έτυχε να αποκτήσει κρίσιμη μάζα τη δεκαετία του ’80.

Αλλά ενώ οι θεμελιώδεις αλλαγές στην αμερικανική οικονομία είχαν αρχίσει ήδη, πριν αρχίσει η διακυβέρνηση του Ρήγκαν, ο Ρήγκαν ισχυροποιήσε περαιτέρω τα εταιρικά συμφέροντα και βοήθησε ώστε να ανοίξει ο δρόμος για δραματικές αυξήσεις στην συσσώρευση του κεφαλαίου. Άλλες αλλαγές, που έκανε ο Ρήγκαν και επόμενοι συντηρητικοί, ενίσχυσαν σημαντικά τη δύναμη και την επιρροή των βιομηχανιών και των λόμπι στη διακυβέρνηση. Ακόμα, ο Ρήγκαν είχε πιθανώς την πιο σημαντική επίδραση στην αντιμετώπιση από το κοινό, προς την κυβέρνηση και την ιδιωτική βιομηχανία, από οποιοδήποτε πρόεδρο ίσως από τον καιρό του Ρούσβελτ. Ενώ ο Ρούσβελτ έπαιξε έναν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της λαϊκής αντίληψης της κυβέρνησης σαν έναν αποτελεσματικό υπερασπιστή του λαού ενάντια στα τυραννικά οικονομικά συμφέροντα, ο Ρήγκαν κατάφερε να παρουσιάσει επιτυχώς την κυβέρνηση σαν μια τυραννική δύναμη ενάντια στα οικονομικά συμφέροντα του λαού.

Όταν είπε ο Ρήγκαν τη διάσημη φράση: «η κυβέρνηση δεν είναι η λύση στο πρόβλημα μας, η κυβέρνηση είναι το πρόβλημα«, στην πρώτη του ενακτήρια ομιλία το 1981, έθεσε τον πολιτικό τόνο για δεκαετίες, έναν τόνο που επιμένει μέχρι σήμερα. Ο Ρήγκαν κατάφερε επιτυχώς να παρουσιάσει την κυβέρνηση σαν έναν εχθρό του λαού και τους πλούσιους σαν τους σωτήρες του λαού, στους οποίους ο λαός ήταν υποχρεωμένος.

Σίγουρα υπήρχε ένας υποβόσκων ρατσισμός στη μεσαία λευκή τάξη, πάνω στον οποίο πάτησε ο Ρήγκαν. Υπήρχε η αντίληψη ανάμεσα στους λευκούς της μεσαίας τάξης, ειδικά στο Νότο, ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ωφελούσε τους μαύρους περισσότερο από τους λευκούς, ότι πρακτικά έπαιρνε λεφτά από τους λευκούς και τα έδινε στους μαύρους. κατά τη διάρκεια της προεδρικής του καμπάνιας ο Ρήγκαν είπε μια ιστορία, μια γυναίκας από το Σικάγο, την οποία αποκάλεσε «Βασίλισσα της Πρόνοιας» (Welfare Queen). Υποστήριξε ότι είχε πολλαπλά ψευδώνυμα και ότι εισέπραττε πάνω από 150.000$ το χρόνο από την κυβέρνηση. Από ότι φάνηκε αργότερα δεν υπήρχε τέτοια γυναίκα. Ο Ρήγκαν δεν είπε ότι αυτή η γυναίκα ήταν μαύρη συγκεκριμένα, αλλά την περιέγραψε με τρόπους που ταίριαζαν σε προϋπάρχοντα στερεότυπα για τους μαύρους, για παράδειγμα λέγοντας ότι ήταν από το Νότιο Σικάγο (μία γειτονιά κυρίως μαύρων) και ότι οδηγούσε Κάντιλακ. Ο Ρήγκαν συχνά φωτογράφιζε τους δικαιούχους των προγραμμάτων πρόνοιας και κουπονιών φαγητού σαν μαύρους, και παρουσίαζε τα προγράμματα πρόνοιας σαν ξεζούμισμα στο πορτοφόλι του μέσου φορολογούμενου. Ταύτισε τα προγράμματα δημόσιας αλληλεγγύης με μία από τις πηγές των οικονομικών προβλημάτων της μεσαίας τάξης, λέγοντας ότι οι φτωχοί έπιναν το αίμα της μεσαίας τάξης.

Αυτή η αφήγηση άγγιξε την λευκή μεσαία τάξη εν μέρει γιατί υπήρξε δραματική βελτίωση της οικονομικής κατάσταση των Αφροαμερικανών κατά τη  δεκαετία του ’60, κατά ένα μεγάλο μέρος λόγω των ομοσπονδιακών πολιτικών, αν και στην πραγματικότητα είχε περισσότερο να κάνει με τη βελτίωση στην εκπαίδευση των Αφροαμερικανών, τη νομοθεσία για τα πολιτικά δικαιώματα, και την κατάργηση των πολιτικών των διακρίσεων. Αν και οι μαύροι ακόμα ήταν πολύ πίσω οικονομικά σε σχέση με τους λευκούς, η οικονομική κατάσταση των μαύρων πράγματι καλυτέρευε με πιο γρήγορο ρυθμό, από αυτή των λευκών τη δεκαετία του ’60, κυρίως γιατί είχαν αρχίσει και από τόσο χαμηλά.

Πηγή: Pbs.org

Η πραγματικότητα είναι ότι οι ομοσπονδιακές κυβερνητικές πολιτικές βοηθούσαν τους μαύρους. Τα μεικτά δημόσια σχολία, η θετική δράση, ο ομοσπονδιακός νόμος για τη δίκαιη στέγαση, κλπ, όλα συνηγορούσαν έτσι ώστε να βελτιωθεί η κατάσταση των μαύρων στην Αμερική, πολεμώντας τις άδικες πρακτικές εναντίον τους. Αλλά οι βελτιώσεις στις οικονομικές συνθήκες των Αφροαμερικανών αντιμετωπίζονταν από τους συντηρητικούς, σαν ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος, στο οποίο τα κέρδη των μαύρων ήταν ζημιά των λευκών, και αυτό έπαιξε σημαντικό ρόλο στο να πειστεί η λευκή μεσαία τάξη, ότι ήταν οι φτωχοί, που τους κρατούσαν πίσω και ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ήταν ο πράκτορας αυτής της επίθεσης ενάντιον της.

Η πραγματικότητα βέβαια ήταν, ότι η κυβερνητική πολιτική έπαιξε έναν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία της λευκής μεσαίας τάξης εξ αρχής. Ένας αριθμός των οικονομικών και εργατικών μεταρρυθμίσεων, που τέθηκαν σε κίνηση από τον Ρούσβελτ τη δεκαετία του ’30 έπαιξε έναν σημαντικό ρόλο σε αυτό. Η εφαρμογή του κατώτερου μισθού , η ομοσπονδιακή υποστήριξη των εργατικών συνδικάτων, τα ομοσπονδιακά προγράμματα στεγαστικών δανείων, οι υποτροφίες σπουδών για τους βετεράνους του ΒΠΠ (G.I. Bill) και άλλες μορφές οικονομικής υποστήριξης για σπουδές, την επέκταση του προγράμματος σπουδών των δημόσιων σχολείων με επικέντρωση στα μαθηματικά και στη φυσική, η επιδότηση φτηνής τροφής, και η γενική σταθεροποιήση του οικονομικού συστήματος, βοήθησαν όλα έτσι ώστε να αναδειχθεί η αμερικάνικη μεσαία τάξη. Οι λευκοί επίσης ωφελήθηκαν δυσανάλογα από τους υπόλοιπους, από αυτές τις πολιτικές, όπως το G.I. Bill, και τα στεγαστικά δάνεια.

Πηγή: musfs.org 

Πηγή : pbs.org

Επίσης, η ραγδαία επέκταση της δημόσιας υποδομής από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, από τη δεκαετία του 30 μέχρι τη δεκαετία του 60, επίσης είχε μια δραματική επίπτωση στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας. Ξανά αυτή η επίδραση ήταν μεγαλύτερη για τους λευκούς, αφού περιοχές λευκού πληθυσμού λάμβαναν δυσανάλογα ποσοστά ανάπτυξης. Πράγματι η λευκή αγροτική Αμερική ήταν η πιο δυσανάλογα ωφελειθήσα της κατασκευαστικής έκρηξης υποδομών της περιόδου 1930-1960, με προγράμματα όπως της αγροτικής ηλεκτροδότησης, του Ρούσβελτ, την υπηρεσία ανάπτυξης της κοιλάδας του Tennesee, και τα προγράμματα κατασκευής δρόμων, που μεταμόρφωσαν χιλιάδες απομονωμένες περιοχές, από περιοχές χωρίς ηλεκτρισμό, τρεχούμενο νερό, και χωρίς ασφαλτοστρωμένους δρόμους το 1930 σε μέρη με όλα τα παραπάνω μέχρι το 1940. Το ενδοπολιτειακό σύστημα αυτοκινητροδρόμων, που ξεκίνησε ο Αϊζενχάουερ το 1956, άνοιξε κυριολεκτικά το δρόμο, μαζί με προγενέστερες κυβερνητικές πρωτοβουλίες, για τη ραγδαία ανάπτυξη των μεσοαστικών αμερικάνικων προαστίων.

Πηγή: pbs.org

Αυτό που είναι το πιο καταπληκτικό σχετικά με την αύξηση του εισοδήματος των νοικοκυριών, που φαίνεται παραπάνω, (που δείχνει μέσο εισόδημα), είναι ότι ο αριθμός των εργαζόμενων ανά νοικοκυριό αυξάνεται σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες.

Πράγματι όποια μικρή αύξηση στο μέσο εισόδημα των νοικοκυριών έχει γίνει, από τη δεκαετία του ’80 και μετά, ήταν αποτέλεσμα των αυξανόμενου αριθμού εργαζόμενων ανά νοικοκυριό, όχι από αύξηση της ατομικής αποζημίωσης, ενώ η ανάπτυξη στο μέσο εισόδημα των νοικοκυριών από τη δεκαετία του 1940 μέχρι του ’60, ήταν αποτέλεσμα αυξημένης ατομικής αποζημίωσης.

Η πραγματικότητα είναι ότι η αμερικάνικη αστική τάξη χτίστηκε από τη δεκαετία του ’40 μέχρι και του ’70, και είναι σε κατήφορο από τότε. Η Αμερική, όπως την ξέρουμε, είναι ένα προϊόν εκείνης της περιόδου. Πριν από τον εμφύλιο πόλεμο η Αμερική είχε μία αγροτική οικονομία, στην οποία ο πλούτος ήταν σχετικά ίσα κατανεμημένος, σε σύγκριση με την Ευρώπη, εξαιτίας σχεδόν εξ ολοκληρου του γεγονότος, ότι η κύρια πηγή πλούτου και κεφαλαίου ήταν η γη, η οποία ήταν εύκολα διαθέσιμη, με πολλούς τρόπους να την αποκτήσεις δωρεάν ή σε μια  συμβολική τιμή από την κυβέρνηση. Η βιομηχανοποίηση άρχισε μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο, και μαζί γρήγορα αυξήθηκε η εισοδηματική ανισότητα, εκτός από ένα σύντομο χρονικό διάστημα πριν και κατά τη διάρκεια του ΑΠΠ (λόγω του αναπτυσσόμενου εργατικού κινήματος και τις αυξημένες εργατικές απολαβές). Μετά τον ΑΠΠ (και τη Ρωσική Επανάσταση) το εργατικό κίνημα αντιστράφηκε στην Αμερική, με νόμους ενάντια στο συνδικαλισμό, και οι εργατικές απολαβές άρχισαν να πέφτουν πάλι. Αυτήν την περίοδο η εισοδηματική ανισότητα αυξήθηκε ταχύτατα, μέχρι τη διακυβέρνηση του Ρούσβελτ. Η περίοδος από το τέλος του ΒΠΠ, μέχρι το 1970 ήταν μοναδική στην αμερικάνικη ιστορία, στο ότι ήταν η μοναδική περίοδος στην βιομηχανοποιημένη ιστορία της Αμερικής, στην οποία υπήχε παρατεταμένη ισότιμη οικονομική ανάπτυξη, στην οποία τα εισοδήματα αυξηθήκαν σε σχεδόν ίσα ποσοστά σε όλες τις εισοδηματικές τάξεις. Πράγματι οι φτωχοί είδαν τα μεγαλύτερα κέρδη αυτή την περίοδο, ενώ οι πλούσιοι τα χαμηλότερα.

Σε αυτή την περίοσο φτιάχτηκε η πλατιά μεσαία τάξη, που όρισε τη σύγχρονη αμερικάνικη ιστορία και έθεσε τις βάσεις για τη μελλοντική αμερικάνικη οικονομία. Ήταν σε αυτή την περίοδο, που η αμερικάνικη μεσαία τάξη ήταν μεγαλύτερη από οποτεδήποτε άλλοτε, και πριν και μετά, σαν ποσοστό πληθυσμού.

Πηγή: faireconomy.org

Όπως μπορούμε να δούμε στο γράφημα πάνω, αντίθετα με το δημοφιλές επιχείρημα, οτι η οικονομική ατζέντα του Ρήγκαν θα ήταν ένα «παλιρροϊκό κύμα«, που θα σήκωνε όλες τις βάρκες,  το αληθινό κύμα, που σήκωσε όλες τις βάρκες, ήταν η περίοδος προ Ρήγκαν, ενώ στην μετά-Ρήγκαν εποχή τα κέρδη κινήθηκαν έντονα προς τους πλούσιους. Επειδή αυτό το κύμα δείχνει εισόδημα νοικοκυριού, και όχι ατομικό, οι σεμνές αυξήσεις από την πρώτη μέχρι την τέταρτη κλίμακα εισοδήματος, είναι επίσης κατά μεγάλο ποσοστό, προϊόν του αυξημένου αριθμού εργαζόμενων ανά νοικοκυριό, όχι πραγματικά ατομικά κέρδη.

Όπως δείχνουν τα δεδομένα παρακάτω, η περίοδος μετά τον ΒΠΠ και προ Ρήγκαν, ήταν μια περίοδος όπου το μερίδιο του εθνικού εισοδήματος, που πήγαινε στην πλατιά βάση του πληθυσμού, αυξήθηκε παραπάνω, ενώ μετά τον Ρήγκαν τα κέρδη στα εισοδήμτα, έχουν μεταφερθεί κυρίως στο ανώτερο 1%.

Πηγή: cbpp.org

Πηγή: cbpp.org

Το γράφημα 3 δείχνει ότι όχι μόνο η εισοδηματική ανάπτυξη ήταν πολύ δυνατότερη για το κατώτερο 90% του πληθυσμού στην περίοδο μεταξύ ΒΠΠ και Ρήγκαν, αλλά η συνολική εισοδηματική αύξηση για ολόκληρο το λαό, ήταν επίσης πολύ δυνατότερη αυτή την περίοδο.

Πηγή: cbpp.org

[..]

Η οικονομική ανισότητα στην Αμερική έχει αυξηθεί δραματικά από τη «Ρηγκανική Επανάσταση», αλλά το ερώτημα τώρα είναι, γιατί και πώς μεγάλωσε;

Η περίοδος από το ΒΠΠ γνώρισε μία συνεπή αυξητική τάση στο Ακαθάριστο Εθνικό Προϊόν. Η αύξηση του ΑΠΕ στις εποχές Ρήγκαν και μετά-Ρήγκαν, είναι συγκρίσιμο με την εποχή από το ΒΠΠ, μέχρις ότου ο Ρήγκαν αναλάβει την  προεδρία.

Πηγή: pbs.org

Οι τάσεις στην οικονομική ανάπτυξη δεν έχουν αλλάξει από το ΒΠΠ, οπότε τί ευθύνεται για τη δραματική αλλαγή στη διανομή των εισοδημάτων, που σηματοδοτεί τις περιόδους Ρήγκαν και μετά- Ρήγκαν;

Πηγή: sharedprosperity.org

Το παραπάνω γράφημα είναι το κλειδί, για να κατανοήσουμε την εισοδηματική ανισότητα στην Αμερική. Από το τέλος του ΒΠΠ μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του ’70, τα κέρδη από τις αυξήσεις στην παραγωγικότητα, μοιράζονταν ανάμεσα σε όλα τα κομμάτια του εργατικού δυναμικού. Από το τέλος της δεκαετίας του ’70, όμως, και μέχρι σήμερα, η εργατική αποζημίωση παρέμεινε η ίδια και τα επιπλέον κέρδη, που παρήχθησαν από την αύξηση στην παραγωγικότητα, πήγαν εξ ολοκλήρου σε στελέχη και ιδιοκτήτες/μετόχους.

Υπάρχουν μερικοί τρόποι να εξηγηθεί αυτό. Ο ένας είναι να πεις ότι η οικονομία, η οποία οδηγείται από τις δυνάμεις της αγοράς, αντανακλά τις σχετικές συνεισφορές των διαφορετικών παραγόντων στην οικονομία, και ότι απλά τα τελευταία 30 χρόνια όλη η αύξηση στην παραγωγικότητα είναι ένα προϊόν του κεφαλαίο και της συνεισφοράς του management, και ότι ουσιαστικά το 90% του εργατικού δυναμικού δεν έχει καθόλου συνεισφορά στην αύξηση της αμερικάνικης παραγωγικότητας τα τελευταία 30 χρόνια.

Αυτή είναι μια εξήγηση. Μια δεύτερη εξήγηση είναι ότι η αποζημίωση που πάει στους εργαζόμενουςπρο του 1980 ήταν πολύ υψηλή, δηλαδή το 90% του εργατικού δυναμικού πληρωνόταν πιο πολύ από όσο έπρεπε, κατά τη διάρκεια της περιόδου ανάμεσα στον ΒΠΠ και τη δεκαετία του 1980, και ό,τι έχουμε δει τα τελευταία χρόνια ήταν μια διόρθωση της αγοράς, που επέφεραν οι δίκαιες μεταρρυθμίσεις της ρηγκανικής και μεταρηγκανικής εποχής.

Και μια τρίτη εξήγηση είναι ότι τα στελέχη και οι κεφαλαιοκράτες υπήρξαν άδικα οι δικαιούχοι όλων των οικονομικών κερδών τα τελευταία 30 χρόνια, εις βάρος της πλειοψηφίας των Αμερικάνων εργαζόμενων, που βοήθησαν να παραχθούν. Η αύξηση της παραγωγικότητας, που παρήχθηκε εν μέρει από τους εργάτες ρευστοποιήθηκε από στελέχη και κεφαλαιοκράτες, αντί από τους εργάτες.

Πηγή: j-bradford-delong.net

Το πρώτο πράγμα, που πρέπει να κατανοήσουμε, είναι ότι η εργατική παραγωγικότητα έχει αυξηθεί σταθερά στην Αμερική από το ΒΠΠ, και έχει αυξηθεί περίπου στον ίδιο ρυθμό από το 1980,  όπως έκανε ανάμεσα στο 1940 και το 1970. Αν μη τί άλλο, η εργατική παραγωγικότητα έχει αυξηθεί στην πραγματικότητα πιο γρήγορα τα τελευταία 30 χρόνια, από ότι έκανε τις δεκαετίες του 1960 και ’70.

Αυτό που μας λέει η οικονομία μας, με τον τρόπο που κατανεμήθηκε το εισόδημα, είναι ότι η αύξηση στην εργατική παραγωγικότητα, τα τεευταία 30 χρόνια, ήταν απλά το προϊόν του κεφαλαίου και του management, δηλαδή ότι οι μάνατζερς και οι μηχανές έχουν παράγει το 100% των παραγωγικών κερδών τα τελευταία 30 χρόνια. Ο μόνος τρόπος, που η εισοδηματική κατανομή των τελευταίων 30 χρόνων, μπορεί να χαρακτηριστεί «δίκαια» και πρέπουσα είναι αν αυτή η πρόταση είναι σωστή, αλλά είναι αυτή η πρόταση σωστή;

Λοιπόν, το πιο προφανές μέτρο για την αλλαγή στην εργατική δύναμη είναι η εκπαίδευση. Κάποιος ενστικτωδώς περιμένεις, ότι ένα πιο καλά εκπαιδευμένο εργατικό δυναμικό, θα είναι και ένα πιο παραγωγικό δυναμικό. Με αυτό το μέτρο η συμβολή των εργατών ατομικά, στην αυξημένη εργατική παραγωγικότητα συνεχίζει να αυξάνει σταθερά τα τελευταία 30 χρόνια, καθώς το εργατικό δυναμικό εκπαιδεύεται όλο και περισσότερο κάθε χρονιά, που περνάει.

Πηγή: pbs.org

Όχι μόνο το εργατικό δυναμικό έγινε πιο εκπαιδευμένο, αλλά η επένδυση κάθε εργαζόμενου στην ατομική του εκπαίδευση, έχει επίσης αυξηθεί σταθερά. Τα δίδακτρα έχουν έχουν αυξηθεί πολύ γρηορότερα από την αύξηση του πληθρωρισμού, ή από τους μέσους μισθούς, τα τελευταία 30 χρόνια.

Πηγή: collegeboard.com

Αν και η οικονομική βοήθεια αυξήθηκε επίσης την ίδια χρονική περίοδο, δεν αυξήθηκε με τον ίδιο ρυθμό όσο το κόστος, και ακόμα και έτσι οι φοιτητές πληρώνουν πιο πολλά για την εκπαίδευση τους σήμερα, από ότι ποτέ άλλοτε.

Έτσι ενώ η εκπαίδευση είναι πιο ίσα κατανεμημένη σήμερα, από όσο οποτεδήποτε άλλοτε στην αμερικάνικη ιστορία, το εισόδημα είναι το πιο άνισα κατανεμημένο στην αμερικάνικη ιστορία. Όχι μόνο οι Αμερικάνοι είναι πιο εκπαιδευμένοι σήμερα, από ποτέ άλλοτε, αλλά οι αμερικάνοι εργαζόμενοι πληρώνουν πιο πολλά για τη δικιά τους εκπαίδευση, από ποτέ άλλοτε.

Επίσης η μεγάλη πλειοψηφία της αύξησης της παραγωγικότητας προκύπτει από τις κεφαλαιακές βελτιώσεις, ενώ η ανάπτυξη καλύτερων τεχνολογιών και συστημάτων είναι το αποτέλεσμα της δουλειάς απλών εργαζομένων. Για παράδειγμα το μέσο εισόδημα ενός προγραμματιστή υπολογιστών το 2000, στην ακμή της τεχνολογικής φρενίτιδας, ήταν μόνο 57.590$, αλλά πολλή από την αύξηση της παραγωγικότητας από τη δεκαετία του ’80 και μετά, ήταν το αποτέλεσμα βελτιώσεων στα συστήματα από εκατομμύρια από «μέσους» προγραμματιστές υπολογιστών. Το ίδιο μπορεί να ειπωθεί για όλα τα είδη των επαγγελμάτων, από φυσικούς σε μηχανικούς, σε σχεδιαστές, σε τεχνικούς, σε εκπαιδευτές. Όλοι αυτοί παρήγαγαν πραγματικές βελτιώσεις στο κεφάλαιο, αλλά πολύ λίγοι είδαν πραγματικά κέρδη. Υπήρξαν επίσης αυξήσεις στην παραγωγικότητα, που προήρθαν από πιο αποδοτικές πρακτικές εργασίας, σαν αποτέλεσμα εκπαίδευσης, και αυτές οι αυξήσεις διαπερνούν όλα τα επαγγέλματα και θέσεις στην ιεραρχία, από υπάλληλους γραφείου, ξυλουργούς, και μάγειρες μέχρι μάνατζερ και στελέχη.

Μία από τις μεγαλύτερες τάσεις ως προς την εισοδηματική ανισότητα, που άρχισε τη δεκαετία του ’80, ήταν οι δραματικές αυξήσεις στην αποζημίωση των στελεχών. Από το 1980 και μετα, η αποζημίωση για το μέσο αμερικάνο εργαζόμενο, ίσα που προλαβαίνει τον πληθωρισμό, ενώ η αποζημίωση για τα στελέχη στις ίδιες εταιρίες αυξάνεται με εκθετικούς ρυθμούς.

Πηγή: faireconomy.org

Ποιοι ήταν οι πραγματικοί λόγοι, που οδήγησαν σε τέτοιες μεγάλες αυξήσεις τις αμοιβές των κορυφαίων στελεχών, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία δεν είδε καθόλου κέρδη; Είναι δικαιολογημένες; Μήπως τα στελέχη άρχισαν ξανφνικά να παράγουν περισσότερο στη δεκαετία του ’80 και του ’90; Μήπως η κατάργηση του ρυθμιστικού ρόλου του κράτους από το Ρήγκαν, οι φοροαπαλλαγές για τους πλούσιους και άλλες οικονομικές μεταρρυθμίσεις εξαφάνισαν τις αλυσίδες της καταπίεσης που κρατούσαν τους μάνατζερ χαμηλά;

Όπως είπε ο Γουίλιαμ Τζ. Μακντόνοου, πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας Νέας Υόρκης, το 2002 :

«Δεν βρίσκω τίποτα στην οικονομική θεωρία που να δικαιολογεί, αυτό το αποτέλεσμα., είμαι αρκετά μεγάλος ώστε να ξέρω τα διευθυντικά στελέχη 20 χρόνια πριν και σήμερα. Σας διαβεβαιώνω ότι τα στελέχη του σήμερα δεν είναι 10 φορές καλύτερα, από ότι πριν από 20 χρόνια».

Δείτε και : Η Fed επικρίνει επίσημα τους μισθούς των διευθυντικών στελεχών.

Υπάρχουν πολλοί συντελεστές που συνέβαλαν σε αυτή την κατάσταση, που περιλαμβάνουν την τεράστια αύξηση της μεταφοράς της αμερικάνικης παραγωγής σε χώρες του εξωτερικού, την παρακμή των εργατικών συνδικάτων, και αλλαγές στις μισθολογικές πρακτικές από τις εταιρίες.

Για την μεταφορά της παραγωγής στο εξωτερικό, τα κέρδη των στελεχών ήταν ουσιαστικά μια και έξω. Βγάλανε κέρδη πουλώντας την αμερικάνικη παραγωγή σε ξένες χώρες, δηλαδή έγιναν πλούσιοι ξεπουλώντας την Αμερική. Προσέξτε ότι δεν χρησιμοποιώ τον όρο «θέσεις εργασίας», γιατί δεν μιλάμε για αυτό. Ακόμα και αν αυτά τα στελέχη απολύαν τον ίδιο αριθμό εργαζόμενων και τους αντικαθιστούσαν με ρομπότ, και αυτοματοποιημένα συστήματα εδώ στην Αμερική, θα ήταν καλύτερα από την μεταφορά στο εξωτερικό. Πράγματι, με το σημερινό οικονομικό σύστημα, θα οδηγούσε σε αυξημένη εισοδηματική ανισότητα, αλλά με τη μεταφορά της παραγωγής στο εξωτερικό, αυτά τα στελέχη, όχι μόνο εξαφάνισαν κάποιες θέσεις εργασίας (θα μπορούσε κάποιος να αντιπαραθέσει ότι δημιουργήθηκαν άλλες), αλλά επίσης μείωσαν τον αμερικάνικο έλεγχο πάνω στην παραγωγή των αγαθών, που χρησιμοποιούν οι αμερικάνοι, και όχι μόνο αυτό, αλλά χάσαμε κεφάλαιο, και τη μηχανή για την περαιτέρω κεφαλαιακή ανάπτυξη.

Η αύξηση στις αμοιβές των στελεχών, με τη μεταφορά της παραγωγής στο εξωτερικό, είναι βασικά το αποτέλεσμα της αντικατάστασης των εγχώριων εργαζόμενων και η αντικατάσταση τους από ξένους εργάτες, με χαμηλότερο κόστος, με ένα μέρος της διαφοράς να πηγαίνει στα στελέχη. Με τα αμερικάνικα συνδικάτα σε παρακμή, η ικανότητα των εργατών να πολεμούν τέτοιες κινήσεις, ή να διαπραγματευτούν για καλύτερους όρους, εκμηδενίστηκε. Ακόμα και αν κάποιος θέσει σαν επιχείρημα, ότι η εξαγωγή της παραγωγής, δημιουργεί καινούριες οικονομικές ευκαιρίες στην Αμερική, αυτό δεν δικαιολογεί την αμοιβή που παίρνουν τα στελέχη για αυτή την πρακτική, γιατί δεν είναι τα στελέχη, που δημιουργούν τις καινούριες δουλειές, τα μπόνους που παίρνουν προέρχονται από την εξάλειψη θέσεων εργασίας, όχι από τη δημιουργία καινούριων.

Αλλά η μεταφορά της παραγωγής στο εξωτερικό και η παρακμή των συνδικάτων, δεν εξηγούν τα πάντα, υπάρχουν και άλλοι μεγάλοι παράγοντες. Στα τελευταία 30 χρόνια, η αμοιβή των στελεχών έχει αλλάξει δραματικά, όχι μόνο ποσοτικά αλλά και ποιοτικά. Κατά τις δεκαετίες του ’80 και του ’90 οι αμοιβές των στελεχών, αυξήθηκαν δραματικά σε σχέση με το μέσο εργάτη, αλλά και άλλες μορφές αμοιβής αυξήθηκαν ακόμα παραπάνω, όπως μετοχές, πακέτα αποζημιώσεων, χρηματικά μπόνους, άτοκα δάνεια, χρήση εταιρικής περιουσίας, και μπόνους βραχυπρόθεσμων κινήτρων.

Αντίθετα από την αμοιβή για άλλους εργαζόμενους, οι αμοιβές των στελεχών συχνά ελέγχονται από ένα διευθυντικό συμβούλιο, και αυτό εκλέγεται και διορίζεται τυπικά, από μετόχους. Αλλά ποιοι είναι οι μέτοχοι;

Από το τέλος του ΒΠΠ το μερίδιο των αμερικάνικων μετοχών, που ανήκουν σε ατομικούς επενδυτές, βρίσκεται σε πτώση, τη δεκαετία του 1980 ήταν στο 50% και συνέχιζε να πέφτει. Ενώ η πλειοψηφία των μετοχών, άνηκε σε φυσικά πρόσωπα από το τέλος του ΒΠΠ μέχρι το ’80, σήμερα οι ατομικοί επενδυτές κρατούν μονο το 30% των μετοχών, τα υπόλοιπα τα έχουν θεσμικοί επενδυτές.

Αλλά αυτό τί σχέση έχει με οτιδήποτε; Οι θεσμικοί επενδυτές έχουν διαφορετικά συμφέροντα από τους ατομικούς, και διαφορετικές οπτικές. Τις τελευταίες 3 δεκαετίες, τα διευθυντικά συμβούλια έχουν γίνει πιο ομογενή επίσης, με περισσότερα από τα ίδια άτομα να συμμετέχουν σε συμβούλια διαφορετικών εταιριών. Οι θεσμικοί επενδυτές είναι τώρα οι πιο σημαντικοί εκλογείς των διευθυντικών συμβουλίων, και αυτοί οι επενδυτές είναι πλούσιοι και οι ίδιοι. Είναι πιο πιθανόν να στηρίξουν υψηλές αμοιβές για τα στελέχη, και λιγότερο να δείξουν ενδιαφέρον για τις αμοιβές του μέσου εργαζόμενου.

Αλλά υπάρχουν και άλλα.

Τα στελέχη πληρώνονται και σαν μια μορφή προστασίας ενάντια στις επιθετικές εξαγορές (takeover). Στην πραγματικότητα, τα στελέχη πληρώνονται εν μέρει, για να μην διαλύσουν την  εταιρεία, πχ να μην υπονομεύσουν τα συμφέροντα των μετόχων, οργανώνοντας επιθετικές εξαγορές και άλλες παρόμοιες καταστάσεις. Επιπλέον, τα στελέχη έχουν σημαντικό έλεγχο στην τιμή της μετοχής, με τον τρόπο που ανακοινώνουν τις πληροφορίες. Έτσι τα στελέχη πληρώνονται αδρά, και για μην υπάρχει κίνητρο, ώστε να ανακοινώνουν πληροφορίες που οδηγούν σε χαμηλότερες τιμές μετοχών, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε πιο εύκολες επιθετικές εξαγορές.

Τώρα στην δεκαετία του ’80 και του ’90, η συνεχιζόμενη απορρύθμιση της βιομηχανίας, όπως και άλλοι παράγοντες, έκαναν  το περιβάλλον κατάλληλο για επιθετικές εξαγορές. Σαν αποτέλεσμα, οι θεσμικοί επενδυτές διόριζαν συμβούλια, που αμοίβαν εκ μέρους τους πολύ υψηλά τα στελέχη, σαν ένα μέσο άμυνας ενάντια σε επιθετικές και μειωμένης αξίας εξαγορές. Καθώς οι θεσμικοί επενδυτές γίνονταν πιο ισχυροί, αυτό οδήγησε σε πόλεμο χαρακωμάτων στην οποία η απειλή για επιθετικές εξαγορές μεγάλωσε και η άμυνα εναντίον τους μεγάλωσε επίσης.

Το να δίνεις στα στελέχη μεγάλες αμοιβές και χρυσά αλεξίπτωτα (ιδιαιτέρως γενναιόδωρα πακέτα λήξης συνεργασίας) θεωρήθηκε σαν ένα μέσα εναντίον επιθετικών εξαγορών. Η παρακμή των συνδικάτων βοήθησε σε αυτό, γιατί οι συμβάσεις με τα συνδικάτα ήταν επίσηε μια μορφή προστασίας ενάντια στις επιθετικές εξαγορές, αλλά με την παρακμή τους οι εξαγορές αυξήθηκαν πιο πολύ, ωθώντας ακόμα περισσότερο την αύξηση στις αμοιβές των στελεχών. .

Με αυτή την έννοια, οι αποζημιώσεις των στελεχών έχουν να κάνουν πάρα πολύ λίγο με την απόδοση, είναι απλά μια μορφή ασφάλειας, η τιμή της οποίας αυξήθηκε με την απορρύθμιση και την αποσυνδικαλικοποίηση. Αλλά υπάρχει ακόμα μια όψη στην όλη ιστορία, τα συνεχώς μειούμενα επιτόκια.

Καθώς η Fed μείωνε συνεχώς τα επιτόκια αυτό συνέβαλε στην ανάπτυξη μόχλευσης, που ήταν απαραίτητη για να συμμετέχει κανείς σε εταιρικά ξεπουλήματα και συγχωνεύσεις. Αυτό λοιπόν, που συνέβη τα τελευταία 30 χρόνια, ήταν ένα φαινόμενο χιονοστοιβάδας, στο οποίο η συσσώρευση κεφαλαίου οδήγησε σε περισσότερη συσσώρευση κεφαλαίου, και σαν εγγύηση για να μην προχωρήσουν σε υπονομευτικές κινήσεις τα στελέχη, που ήταν υπεύθυνα για όλο αυτό το κεφάλαιο, οι θεσμικοί επενδυτές, τους υπερ-πλήρωναν αδρά, σαν ένα μέσο εξαγοράς της πίστης τους.

Υπήρχαν παρενέργειες από αυτή την ιστορία, με τις περισσότερες από τις οποίες οι θεσμικοί επενδυτές, ήταν ευχαριστημένοι. Αυτού του είδους η ανταμοιβή των στελεχών οδηγεί σε φούσκωμα των τιμών των μετοχών, σαν αποτέλεσμα υπεραισιόδοξων αναφορών, όπως θα έπρεπε να είχαμε διδαχθεί από τα γεγονότα τα τελευταία 10 χρόνια, από τότε, που έσκασε η φούσκα των dot.com το 2000 και τις πολλές φούσκες και σκάνδαλα, που εμφανίστηκαν από τότε. Αλλά τους επενδυτές, δεν τους πείραζε η φουσκωμένη τιμή της μετοχής, ειδικά αφού τα επενδυτικά ιδρύματα τυπικά δουλεύουν με ποσοστά, και έτσι πληρώνονται περισσότερο, όσο ανεβαίνουν οι τιμές. .

[…]

Μέχρι τη δεκαετία του ’90 είχαν αναδειχθεί τρεις μεγάλες κατηγορίες εισοδηματιών: εταιρικά στελέχη, σταρ της διασκέδασης, και επενδυτές. Από τους επαγγελματίες επενδυτές, οι μάνατζερς των hedge funds λαμβάνουν ιδιαιτέρως υψηλά εισοδήματα την τελευταία δεκαετία. (Τα hedge funds είναι στην ουσία ανεξέλεγκτα επενδυτικά ιδιωτικά κεφάλαια).

Πηγή: visualizingeconomics.com

Το 2005, το εισόδημα των διάσημων σούπερσταρ γενικά ξεπέρασε αυτό των στελεχών, αλλά το εισόδημα των  των μάνατζερ των hedge fund ξεπέρασε κατά πολύ και αυτό των διασήμων, με τον κορυφαίο μάνατζερ hedge fund το 2005, να λαμβάνει ένα εισόδημα των 1,5 δις το χρόνο.

Αλλά ακόμα και αυτό ωχριούσε μροστά στα κέρδη του 2007, όταν ο κορυφαίος μάνατζερ hedge fund έβγαλε 3,7 δις δολλάρια και 5 μάνατζερ hedge fund είχαν εισοδήματα πάνω από 1 δις δολλάρια ο καθένας για εκείνη τη χρονιά. Και παρεμπιπτόντως, όλο αυτό το εισόδημα φορολογήθηκε με το χαμηλότερο φορολογικό συντελεστή για κεφαλαιακά κέρδη, δηλαδή 15%.

Πηγή: visualizingeconomics.com

Αυτό, που έχουν κοινό και οι τρεις τύποι εισοδηματιών (εταιρικά στελέχη, διασημότητες, και επενδυτές) είναι ότι τα εισοδήματα τους, είναι το προϊόν συλλογικών συστημάτων. Οι διασημότητες είναι λίγο διαφορετικές από τα στελέχη και τους επενδυτές, αν και τα εισοδήματα διασημοτήτων, όπως ο Στίβεν Σπίλμπεργκ και η Όπρα Γουίνφρεϋ, εξαρτώνται επίσης από το έλεγχο του κεφαλαίου. Τα εισοδήματα τους, εκτός από τις επενδύσεις, είναι σχεδόν αποκλειστικά προϊόντα της τεχνολογικής ικανότητας να αναπαράγεται το έργο ενός ατόμου,  έτσι ώστε μία μοναδική μονάδα εργασίας να πολλαπλασιάζεται σε εκατομμύρια ή δισεκατομμύρια ισοδύναμα, χωρίς επιπλέον προσπάθεια από τον «δημιουργό». Ενώ η τεχνολογία παρέχει τη δυνατότητα για αυτό, οι νόμοι περί πνευματικής ιδιοκτησίας είναι αυτοί, που τελικά δίνουν τη δυνατότητα στις διασημότητες, να συσσωρεύσουν πλούτο (και σε οποιοδήποτε άλλο χρησιμοποιεί τέτοιες τεχνολογίες).

[..]

Τα εισοδήματα των διασημοτήτων, είναι επίσης αποτέλεσμα αναδιανομής κοινωνικών συστημάτων, στα οποία οι μοναδικές τους μονάδες εργασίας αναπαράγονται σε πολλές με την τεχνολογία, το οποίο όμως μπορεί να είναι εφικτό από την πραγματική εργασία χιλιάδων, εκατομμυρίων, ή δισεκατομμυρίων άλλων εργαζόμενων. Αν δεν ήταν ο πλούτος, που παράγουν άλλοι εργαζόμενοι, οι διασημότηες δεν θα είχαν τίποτα, αφού τα προϊόντα της ατομικής τους εργασίας είναι καθαυτά αμελητέα.

Τα εταιρικά στελέχη είναι οι πιο προφανώς οφελημένοι, από τα συλλογικά συστήματα, αφού βρίσκονται τοποθετημένοι στην κορυφή συλλογικών πυραμίδων. Μία εταιρία είναι ένας αριθμός ατόμων, που εργάζονται μαζί, για να παράξουν αξία. Τα στελέχη τα ίδια, τυπικά, παράγουν λίγη ή μηδαμινή αξία, άμεσα.  Τα εισοδήματα των στελεχών, πρέπει να προέλθουν από το συλλογικό απόθεμα πλούτου, που παράγουν οι εργαζόμενοι στην εταιρία, οι οποίοι παράγουν χειροπιαστά περιουσιακά στοιχεία. Όλο το εισόδημα των στελεχών, είναι προϊόν αναδιανομής, από τους παραγωγούς, των χειροπιαστών στοιχείων, προς τα στελέχη.

Η αξία, που πληρώνεται στα στελέχη, είναι αξία, που παράγεται από άλλους εγαζόμενους στην εταιρεία, αλλά δεν πληρώθηκε σε αυτούς, και σαν τέτοια, κάθε δολάριο, που δίνεται στα στελέχη, αντιπροσωπεύει απώλεια εισοδήματος των εργαζόμενων, που το παρήγαγαν. Αυτό δεν είναι για να πούμε, ότι τα στελέχη είναι άχρηστα, και δεν αξίζουν εισόδημα, παρέχουν υπηρεσίες, που στη θεωρία, όταν γίνουν σωστά, ωφελούν, τους τπόλοιπους εργαζόμενους στην εταιρία, και επομένως αξίζουν κάποια αμοιβή.

Όμως η αμοιβή των στελεχών, έχει αυξηθεί τόσο δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες, όχι γιατί τα στελέχη παρήγαγαν περισσότερη αξία, αλλά γιατί ο έλεγχος του κεφαλαίου, έχει γίνει πιο σημαντικός και πιο δυνατός, και τα στελέχη, είναι αυτά, που ελέγχουν το κεφάλαιο. Τα εισοδήματα τους, είναι αποτέλεσματα του ελέγχου στο κεφάλαιο, και όχι η συμβολή τους στην δημιουγία αξίας. Με άλλα λόγια, τα εισοδήματα τους είναι αποτέλεσμα θέσης, όχι παραγωγής.

Όσον αφορά τους επενδυτές και τα επενδυτικά στελέχη, όλα τα εισοδήματα τους προέρχονται από κεφαλαιακά κέρδη. Όλα τα κεφαλαιακά κέρδη, είναι το παράγωγο δουλειάς, που έχει γίνει από άλλους ανθρώπους. Χωρίς εργαζόμενους, δεν θα υπήρχαν κεφαλαιακά κέρδη. Οι μεγάλοι επενδυτές, είναι οι τελικοί οφελημένοι συλλογικών συστημάτων, και κοινωνικά δημιουργημένης αξίας. [..]

Όλα τα είδη επενδυτικού εισοδήματος, πχ ενοίκια, τόκοι,  μερίσματα, και κέρδη από την πώληση κεφαλαίου, γίνοντι δυνατά, μέσωτης  αξίας, που δημιουργείται μέσω της εργασίας. Αν οι άνθρωποι δεν εργάζονταν, τότε δεν παράγεται αξία, και τα νοίκια δεν ανεβαίνουν, το κεφάλαιο είναι άχρηστο, και δεν υπάρχει αξία, μέσω της οποίας πληρώνονται μερίσματα κοκ.

Με αυτή την έννοια τα επενδυτικά εισοδήματα (νοίκια, τόκοι, μερίσματα κλπ) είναι μια μορφή φορολόγησης της εργασίας. Το εισόδημα του επενδυτή δεν παράγεται από τον επενδυτή, αλλά από άλλους ανθρώπους, και μεταφέρεται στον επενδυτή μέσω του νομικού συστήματος.

Αυτή είναι η διαφορά της αξίας, που δημιουργείται από ένα άτομο, σε αντίθεση με την αξία, που μεταφέρεται σε ένα άτομο. Για παράδειγμα, αν ένας αγρότης, έχει μια οικογενειακή φάρμα, που παράγει 100 αυγά, 10 γαλόνια γάλακτος, 20 λίβρες κρέατος, και 50 λίβρες λαχανικών τη μέρα, τότε η οικογένεια, θα παράγει αυτή την ποσότητα, ανεξάρτητα, από οτιδήποτε άλλο. Αυτή είναι καθαρά αξία, που παράγεται μόνο από αυτούς και κανέναν άλλο. Αν όλοι οι υπόλοιποι στον κόσμο, αποφάσιζαν να σταματήσουν να δουλεύουν και η οικονομία σταματούσε, και κανένας δεν αγόραζε τίποτα από κανέναν, αυτή η οικογένεια θα συνέχιζε να παράγει αυτή την αξία, και θα συνέχιζε να ωφελείται από αυτή.

Αν ένας επενδυτής επενδύσει 1.000$ σε μια επιχείρηση, με έναν όρο 10% ετήσιου μερίσματος (δηλαδή να πληρώνεται 100$ το χρόνο), και μετά οι εργαζόμενοι αποφάσιζαν να παραιτηθούν όλοι, τότε δεν παράγεται καμιά αξία, η επιχείρηση θα πτωχεύσει, και ο επενδυτής θα χάσει και την επένδυση του, και το εισόδημα του από αυτή.

Οι επενδυτές παρέχουν μια υπηρεσία, μοιράζοντας κεφάλαιο, αλλά τα κέρδη των επενδύσεων τους εξαρτώνται, από τη χρήση που κάνουν άλλοι άνθρωποι, πάνω σε αυτό το κεφάλαιο, με τρόπους, που δημιουργούν καινούρια αξία. Ένα μέρος από αυτήν αφαιρείται τότε, από τον δημιουργό, και δίνεται στον επενδυτή, σαν αποζημίωση για την υπηρεσία που προσέφερε, επενδύοντας.

Δεν υπάρχει κάτι θεμελιωδώς λάθος με τα κεφαλαιακά κέρδη/επενδυτικά εισοδήματα, δηλαδή το εισόδημα που δεν έχει κερδηθεί με δουλειά, το πρόβλημα βρίσκεται στην αναδιανομή, και στην αναγνώριση, ότι η επένδυση δεν αντιπροσωπεύει αξία, που δημιουργήθηκε από τον επενδυτή, αλλά από άλλους ανθρώπους.

Προφανώς, τα άτομα, με υψηλά εισοδήματα, παίρνουν εισοδήματα, από πολλές πηγές. Το γεγονός είναι ότι σχεδόν, όλο το εισόδημα των πλουσιότερων Αμερικάνων, προέρχεται από επενδυτικό εισόδημα.

Πηγή: http://www.visualizingeconomics.com/

Το μεγαλύτερο κομμάτι του εισοδήματος των πλουσιότερων ατόμων, προέρχεται από επενδύσεις, γιατί είναι ο μόνος τρόπος, που μπορεί να παραχθεί μεγάλο εισόδημα.

Το πρόβλημα είναι, ότι όλα πάνε πίσω στον έλεγχο και στην ιδιοκτησία του κεφαλαίου.

Όταν σπάμε το εισόδημα, ανάλογα με την εισοδηματική ομάδα, γίνεται φανερό, ότι οι πλουσιότεροι Αμερικάνοι, λαμβάνουν ένα μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματος τους, από το κεφάλαιο, από ότι οι άλλοι Αμερικάνοι. Σαν υποσημείωση, το «αναδιανεμημένο εισόδημα» (transfer income), αναφέρεται σε εισόδημα από κυβερνητικά προγράμματα, όπως η κοινωνική ασφάλιση, το επίδομα ανεργίας, επιδόματα, κλπ. Ενώ η αναδιανομή εισοδήματος, αποτελεί ένα μεγάλο μέρος, του εισοδήματος, των χαμηλών ομάδων, στην πραγματικότητα το σύνολο του αναδιανεμημένου εισοδήματος, που λαμβάλουν όλες οι εισοδηματικές ομάδες, είναι περίπου το ίδιο, και μάλιστα το κορυφαίο 1% να λαμβάνει από τα μεγαλύτερα ποσά αναδιανεμημένου εισοδήματος ανά άτομο.

Όταν κοιτάμε την αναδιανομή του εισοδήματος, σε αντίθεση με τη φορολογία ανά τύπο, βλέπουμε ότι, ενώ το κεφαλαιακό εισόδημα είναι ο πρωτεύον τύπος εισοδήματος, για τους πλουσιότερους Αμερικανούς, ο φόρος πέφτει δυσανάλογα βαρύς για το εισόδημα από εργασία. Από το 2004 η μορφή εισοδήματος, που είναι πιο σημαντική στους πλούσιους φορολογείται το λιγότερο, ενώ η μορφή εισοδήματος, που είναι πιο σημαντική στην εργατική τάξη, το περισσότερο. Αυτό συμβαίνει από την λεγόμενη Ρηγκανική επανάσταση.

Παρά τη ραγδαία αύξηση του αριθμού των Αμερικάνων, που κατέχουν μετοχές τα τελευταία 30 χρόνια, η πραγματικότητα είναι, ότι υπάρχει μία συνεχής και αυξανόμενη ανισότητα στην ιδιοκτησία κεφαλαίου και στο επενδυτικό εισόδημα. Ναι, περισσότεροι Αμερικάνοι κατέχουν τουλάχιστον κάποια μορφή μετοχής σήμερα, από ποτέ άλλοτε, αλλά αυτό δεν μεταφράστηκε σε πιο ίση αναδιανομή ιδιοκτησίας κεφαλαίου και επενδυτικού εισοδήματος. Στην πραγματικότητα, σήμερα οι πλουσιότεροι Αμερικάνοι, λαμβάνουν ένα μεγαλύτερο κομμάτι του επενδυτικού εισοδήματος, από ποτέ άλλοτε στην αμερικάνικη ιστορία, εκτός από την περιόδο, λίγο πριν το κραχ των αγορών το 1929.

Κομμάτι του κεφαλαιακού εισοδήματος, που λαμβάνει το κορυφαίο 1% και το κατώτερο 80%, 1979-2003

Πηγή: http://sociology.ucsc.edu/whorulesamerica/power/wealth.html

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για αυτό. Ναι, περισσότεροι άνθρωποι έχουν μετοχές σήμερα, αλλά ο αριθμός των μετοχών (συμπεριλαμβανομένου και των αμοιβαίων κεφαλαίων) , που αντιστοιχεί στους περισσότερους Αμερικάνους,  είναι πολύ μικρός, λιγότερος από 10.000$, ενώ οι πλουσιότεροι Αμερικάνοι, κατέχουν δισεκατομμύρια  δολάρια σε μετοχές ο καθένας. Επιπλέον, η πλειοψηφία των μετοχών, που ανήκουν στο κα΄τωτερο 80% των Αμερικάνων, είναι μέρος συνταξιοδοτικών προγραμμάτων (401(k) και IRA). Αυτό που δεν καταλαβαίνουν οι περισσότεροι Αμερικάνοι, είναι ότι το εισόδημα, από αυτά τα συνταξιοδοτικά προγράμματα, φορολογείται, σαν να ήταν εισόδημα από μισθό, όχι με τους χαμηλότερους φορολογικούς συντελεστές για τα κεφαλαιακά κέρδη, όταν στην πραγματικότητα, τα μόνα άτομα, που πληρώνουν αυτούς τους συντελεστές, είναι άτομα, που παίρνουν εισόδημα, από επενδύσεις εκτός συνταξιοδοτικών προγραμμάτων, δηλαδή σχεδόν αποκλειστικά οι πλούσιοι.

Έτσι ενώ περίπου οι μισοί Αμερικάνοι κατέχουν μετοχές, η πλειοψηφία αυτών των Αμερικάνων φορολογείται με τους υψηλότερους φορολογικούς συντελεστές, που είναι για τους μισθούς, γιατί το μεγαλύτερο μέρος του επενδυτικού εισοδήματος των Αμερικάνων, προέρχεται από συνταξιοδοτικά προγράμματα. Παρομοίως, με την ανάπτυξη των ατομικών συνταξιοδοτικών λογαριασμών τη δεκαετία του ’80,  το περισσότερο από το κεφάλαιο, το οποίο ανήκει σε φυσικά πρόσωπα, είναι κλειδωμένο σε συνταξιοδοτικούς λογαριασμούς, και έτσι δεν είναι πηγή εισοδήματος, μέχρι την ηλικία των 65. Τα μόνα άτομα με ουσιαστικό επενδυτικό εισόδημα, πριν από τη σύνταξη, είναι οι πλούσιοι.

Πηγή: http://www.pbs.org/fmc/book.htm

Όπως φαίνεται στο γράφημα παρακάτω, παρά τη σημαντική αύξηση στον αριθμό των ατόμων, που τους ανήκουν μετοχές, τη δεκαετία του ’90, δεν υπάρχει καμιά επίπτωση στην διανομή του πλούτου από μετοχές. Ναι, περισσότερα άτομα αγόρασαν μετοχές τη δεκαετία του ’90, αλλά το κομμάτι του πλούτου από μετοχές, που ανήκει στους πλουσιότερους Αμερικάνους, παρέμεινε το ίδιο ή αυξήθηκε την ίδια περίοδο.

Επιπλέον, η λεγόμενη δημοκρατικοποίηση της ιδιοκτησίας των μετοχών, δεν οδήγησε σε δημοκρατικοποίηση του ελέγχου του κεφαλαίου, επειδή, παρά το γεγονός,  του ότι περισσότεροι Αμερικάνοι έχουν μετοχές, η μεγάλη πλειοψηφία αυτών των μετοχών ανήκει σε αμοιβαία κεφάλαια, τα οποία ελέγχονται από θεσμικούς επενδυτές, οι οποίοι στο τέλος κερδίζουν έλεγχο και επιρροή, μέσω των χρημάτων , άλλων ανθρώπων. Περισσότεροι Αμερικάνοι σήμερα έχουν κάποια επένδυση, αλλά πολύ λιγότερες μετοχές ανήκουν απευθείες σε φυσικά πρόσωπα,  και το μέσο άτομο που κατέχει άμεσα μετοχές, έχει τόσο μικρό ποσοστό, που το δικαίωμα ψήφου του, είναι ασήμαντο. Οι Αμερικάνοι σαν σύνολο έχουν χάσει την ιδιοκτησιακή επιρροή στις εταιρίες, που πωλούνται και αγοράζονται στις αγορές μετοχών.

Και η κατάσταση είναι ακόμα χειρότερη, όσον αφορά τις μικρές επιχειρήσεις. Το ποσοστό των Αμερικάνων, που τους ανήκει κάποια (ουσιαστική) επιχείρηση, είναι μικρότερο, από ποτέ άλλλοτε. Ναι, ο αριθμός των μικρών επιχειρήσεων, έχει ανέβει σημαντικά στην Αμερική, τις τελευταίες δύο δεκαετίες, αλλά αυτή η αύξηση είναι παραπλανητική. Υπάρχουν δύο παράγοντες, πίσω από αυτή την αύξηση, αυτό που αποκαλώ «μικρο-επιχειρήσεις» και επίσης μία αύξηση στη δημιουργία επιχειρήσεων, για νομικούς και φορολογικούς σκοπούς, οι οποίες στην πραγματικότητα ανήκουν σε μητρικές εταιρίες.

Αυτό που αποκαλώ «μικρο-επιχειρήσεις» είναι μικρές επιχειρήσεις, που φτιάχνουν οι άνθρωποι, για part-time εργασία, αλλά αυτές οι επιχειρήσεις, δεν είναι πρωτεύοντα μέσα εισοδήματος, με ετήσιες απολαβές λιγότερο από 5.000$ το χρόνο. Ασχολούνται με πράγματα, όπως συμβουλές για υπολογιστές, πώληση βιβλίων, που εκδίδονται προσωπικά, χειροτεχνίες, κλπ. Μαζί τους συνδέεται λίγο ή καθόλου ουσιαστικό κεφάλαιο.  Η πραγματικότητα είναι ότι σήμερα απασχολούνται περισσότεροι άνθρωποι, για μεγάλες επιχειρήσεις, από ποτέ άλλοτε, και τα τελευταία 30 χρόνια, υπάρχει σοβαρή μείωση σε πραγματικές μικρές επιχειρήσεις. Με τον όρο «πραγματική» μικρή επιχείρηση, εννοώ, μια επιχείρηση, που παρέχει το βασικό  εισόδημα για ένα άτομο ή οικογένεια.

Μικρές επιχειρήσεις, όπως ατομικά ιδιόκτητα εστιατόρια, χρωματοπωλεία, φαρμακεία, μανάβικα, καταστήματα ένδυσης, μηχανουργεία, βιοτεχνίες ρούχων, επίπλων, επισκευές, κλπ έχουν μειωθεί σημαντικά τα τελευταία 30 χρόνια, καθώς η κεφαλαιακή συγκέντρωση, έχει οδηγήσει στην κυριαρχία μεγάλων εταιριών, σε αυτούς και σε άλλους τομείς. Έτσι, ακόμα και με την αύξηση στους Αμερικάνους, που κατέχουν μετοχές, κάποιος θα μπορούσε να σκεφτεί, ότι το ποσοστό των Αμερικάνων, που κατέχουν το δικό τους κεφάλαιο, έχει πέσει. Με άλλα λόγια, ενώ έχει ανέβει το ποσοστό των Αμερικάνων, που τους ανήκουν μικρά κομμάτια μεγάλων επιχειρήσεων, το ποσοστό των Αμερικάνων, που τους ανήκει δικό τους ουσιαστικό  κεφάλαιο έχει πέσει σημαντικά.

Σαν κοινωνία, οι Αμερικάνοι έχουν λιγότερο έλεγχο, πάνω στο κεφάλαιο, από ποτέ άλλοτε.

Συμπέρασμα

Η αναδιανομή του πλούτου προς τα πλούσια στρώματα του πληθυσμού, που επέφεραν οι ρηγκανικές πολιτικές είναι στην καρδιά των οικονομικών προβλημάτων στην Αμερική σήμερα, είναι ο βασικός λόγος της κρίσης στη στέγαση, στο ιδιωτικό χρέος, στα προβλήματα χρηματοδότησης για τη Κοινωνική Ασφάλιση και την Περίθαλψη, και είναι σίγουρα ο λόγος πίσω από τη διαφθορά του Αμερικανικού πολιτικού συστήματος. Καθώς η μεσαία τάξη γίνεται σχετικά λιγότερο πλούσια, χάνει σε πολιτική δύναμη. Οι εισοδηματικές και περιουσιακές ανισότητες, πάντα συμπίπτουν με την πολιτική διαφθορά και την ανισότητα δύναμης. Όχι μόνο οι πλούσιοι, βοηθούμενοι από τη Ρηγκανική Επανάσταση, έκλεψαν αξία από την εργατική τάξη τα τελευταία 30 χρόνια, αλλά εκλεψαν και την πολιτική δύναμη από τη μεσαία τάξη ταυτόχρονα, και αυτή είναι η πραγματική κληρονομιά του Ρόναλντ Ρήγκαν, και μένει να δούμε αν η Αμειρκή θα επιβιώσει την συγκομιδή όσων έσπειρε.

Advertisements
Περί

Ατημέλητος πίνακας του Ντα Βίντσι από το 1508

Tagged with: , , , , ,
Αναρτήθηκε στις Αχτένιστα, Φιλοσοφία της οικονομίας
2 comments on “Πώς ο Ρήγκαν έσπειρε τους σπόρους της πτώσης της Αμερικής
  1. Ο/Η Ο Αιρετικός λέει:

    Εξαιρετική δουλειά! Θα ήθελα να το αναδημοσιεύσω κι εγώ ευκαιρίας δοθείσης, αν μου επιτρέπεις.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Μαζί με 5.770 ακόμα followers

Αστεράτα
Συννεφάκι
blogging David Graeber greek revolution spanish revolution ΑΤΕ Αδογμάτιστα Κωλόπαιδα Ιαπωνία Καμίνης Καυγάδες Λαπαβίτσας ΜΜΕ Μαρξ Μουσική Ντε Σαντ Νόαμ Τσόμσκυ Οικογένεια ΠΑΣΟΚ Ροκ ΣΥΡΙΖΑ Τέχνη Τσίπρας Φουκουσίμα άμεση δημοκρατία άστεγοι αγανακτισμένοι αθεΐα αλληλεγγύη ανεργία ανισότητα ανταγωνισμός απάτη αστυνομική βία ατομισμός αυτοοργάνωση βιβλίο δημοκρατία διάλογος ενσυναίσθηση επανάσταση επιστήμη ευρώ ευρώπη θέατρο θρησκεία ιδεολογία καπιταλισμός κοινωνικό κράτος κοινωνικός δαρβινισμός κρίση λογική μαζί τα φάγαμε μαθηματικά μετανάστες μεταναστευτικό πρόβλημα μνημόνιο ναζισμός νεοφιλελευθερισμός οικονομία παιδικό βιβλίο πειράματα ψυχολογίας πολιτική πολιτικοί πριμιτιβισμός πρώτες κοινωνίες πυρηνικό ατύχημα ρατσισμός σοπενχάουερ σύνταγμα ταινία τεχνολογία φασισμός φεμινισμός φιλελευθερισμός φωτογραφία χίπστερ
Αρχείο
Αρέσει σε %d bloggers: