Ιεραρχία και φύση – τί μας διδάσκουν οι μπαμπουίνοι.


Από τα βίντεο που μου αρέσουν via eagainst

Ο νευροενδοκρινολόγος Dr. Sapolsky μελετά κοινωνίες μπαμπουίνων εδώ και δεκαετίες.

Dr Sapolsky

Οι κοινωνίες των μπαμπουίνων διακρίνονται γενικά από ιεραρχία, βία και από ότι ανακάλυψε ο μελετητής αυξημένα επίπεδα άγχους.

Τα κυρίαρχα αρσενικά υπενθυμίζουν συνεχώς τη θέση τους στα κατώτερα, με το να τα χτυπάνε. Έχουν όλα τα θηλυκά για τον εαυτό τους, στα οποία συμπεριφέρονται επίσης βίαια. Με εξετάσεις στο αίμα των μπαμπουίνων σε διάφορες θέσεις της κοινωνικής ιεραρχίας,  φάνηκε ότι τα πιο αδύνατα αρσενικά υπέφεραν από άγχος, με αυξημένες ορμόνες εγκεφαλικής δυσλειτουργίας που παρομοιάζεται με αυτό που θα λέγαμε κατάθλιψη, όπως και όλοι οι άλλοι δείκτες της υγείας τους ήταν σε  ιδιαιτέρως χαμηλά επίπεδα. Αντιθέτως τα πιο δυνατά αρσενικά, φαινόταν να υποφέρουν από το λιγότερο άγχος από όλα.

Μέχρι που…

Σε μια συγκεκριμένη κοινότητα μπαμπουίνων συνέβη μια τραγωδία. Οι μπαμπουίνοι βρήκαν πρόσβαση σε μολυσμένο φαγητό από μια χωματερή. Οι μισοί σχεδόν αρσενικοί μπαμπουίνοι της ομάδας πέθαναν από φυματίωση.

Ο Sapolsky σύντομα όμως έκανε μια παρατήρηση. Τα αρσενικά που πέθαναν ήταν τα πιο επιθετικά και τα λιγότερα εμπλεκόμενα κοινωνικά. Αυτό είχε το αποτέλεσμα την πλήρη μεταμόρφωση της συγκεκριμένης μικρής ομάδας. Αυτοί που μείνανε πίσω ήταν διπλάσια θηλυκά από αρσενικά, και τα αρσενικά ήταν τα «καλά παιδιά», κοινωνικοί, και λιγότερο επιθετικοί.  Η καθημερινή επιθετικότητα μειώθηκε, το ίδιο και τα επίπεδα άγχους των μπαμπουίνων. Τώρα υπήρχε μεγαλύτερη κοινωνική επαφή, και λιγότερη βία. Το απίστευτο στην ιστορία είναι ότι ακόμα και είκοσι χρόνια αργότερα η συγκεκριμένη ομάδα συνεχίζει να λειτουργεί με τον ίδιο ήπιο τρόπο, ενώ τα νεοφερμένα επιθετικά αρσενικά προσαρμόζονται μέσα σε έξι μήνες στη κοινωνική ζωής της ομάδας, αφού μαθαίνουν ότι η επιθετικότητα τους δεν περνάει εδώ.

Έχουμε δηλαδή μια κοινωνική αλλαγή, ένα διαφορετικό πολιτισμικό πρότυπο σε μια κοινωνία ζώων.

Οπότε την επόμενη φορά που κάποιος θα χρησιμοποιήσει φυσιοκρατικά επιχειρήματα για την ανθρώπινη κοινωνία, του τύπου «ο ανταγωνισμός είναι φυσικός»,  ας του δείξουμε το συγκεκριμένο βίντεο.

Why hierarchy creates a destructive force within the human psyche
Advertisements
Περί

Ατημέλητος πίνακας του Ντα Βίντσι από το 1508

Αναρτήθηκε στις Αχτένιστα, Επιστήμη-Λογική
2 comments on “Ιεραρχία και φύση – τί μας διδάσκουν οι μπαμπουίνοι.
  1. Ο/Η Christos Eretikos λέει:

    Ζηλεύω τους ανθρώπους που έχουν την ικανότητα συνοχής γραφής και σκέψης,Όμορφο να το βλέπω στην πράξη.Μόνο σκόρπιες σκέψεις έχω συνέχεια και τις πετάω ατσούμπαλα απο δώ κι απο κεί.

    Στο θέμα..υπέροχο βίντεο-ντοκουμέντο,δεν είναι?Πως αλλάζουν πάντα τα πράγματα στην επιστήμη,δεν υπάρχει απόλυτο ή μόνιμο,υπάρχει εξέλιξη.Πάντα μαθαίνουμε και θα έπρεπε ως κοινωνία πάνω στη νέα μάθηση να προσαρμοστούμε.Αυτό το σκοπό είχε θαρρώ και η αρχαία ελληνική δημοκρατία στη βάση της,πέρα απο τα προφανή προβλήματα.

    Σκοπός μιας κοινωνίας πρέπει να είναι η διανοητική εξέλιξη των ανθρώπων αφού, έχει εξασφαλιστεί η επιβίωση και συμβίωση με το περιβάλλον.Ή έτσι νομίζω τουλάχιστον.
    Επίσης αυτό που βασικά καταρρίπτει ο Sapolsky είναι ο μύθος του «είναι γενετικό το πρόβλημα»,κι αυτό γιατί εκεί καταφεύγει η κοινωνία μας για να λύσει/εξηγήσει τα «προβλήματα».Δεν είναι τυχαίο οτι εμφανίζεται στο ντοκιμαντέρ Zeitgeist ακριβώς για να πεί αυτό,όπως και άλλοι επιστήμονες.Παρόλα αυτά η κοινωνία μας δεν ασχολείται με τα ευρήματα αυτά,δεν θα τα συζητήσει ή αγγίξει ώστε να προχωρήσουμε μπροστά,μένουμε κολλημένοι σε απαρχαιωμένες παραδόσεις ή αποτελέσματα που προήλθαν απο μια βιομηχανική εποχή.Anyway,υπέροχο 🙂

  2. Ο/Η Στέλιος.Α. λέει:

    Ενδιαφέρουσα η μελέτη-έρευνα-παρατήρηση του Sapolsky αλλά να δούμε αν υπάρχει μια βάση για να συζητήσουμε.
    Για να μη μπλέξουμε σε μεταφυσικά θέματα (αν και θα ήταν ουσιώδες,αλλά άστο), δεχόμαστε για την εδώ κουβέντα ότι είμαστε προϊόν αμέτρητων, συνεχόμενων, κερδισμένων μοναδικών εξαριών σε ένα κοσμικό λόττο, όπου κάθε μοναδικό εξάρι που πετυχαίναμε. ήταν μετά από καμιά εκατοστή κληρώσεις χωρίς νικητή…
    Ο άνθρωπος λοιπόν είναι μόνο αυτό που βλέπουμε, διαρκεί περίπου 70 χρόνια, έρχεται από το τίποτα και επιστρέφει στο τίποτα…

    Να πω καταρχήν ότι είναι ανόητο(για μένα) να χρησιμοποιούμε φυσιοκρατικά επιχειρήματα για να εξηγήσουμε, ερμηνεύσουμε ή δικαιολογήσουμε τη ζωή του ανθρώπου. Καταρχήν δεν υπάρχει ένα στάνταρ στα είδη ζώων, το ίδιο όπως και στους ανθρώπους. Οι κύκνοι και οι όρκες (νομίζω,διόρθωσε αν κάνω λάθος) είναι μονογαμικά ενώ τα σκυλιά ή τα αιλουροειδή όχι. Δηλαδή εγώ αν είμαι μονογαμικός θα είμαι «κύκνος» και αν όχι «λιοντάρι»; Στέκει; Για μένα όχι.

    Ας δούμε λοιπόν την πορεία του ανθρώπου και των διαφόρων ειδών ζώων, μέσα από τις όσες γνώσεις έχουμε ιστορικά, αλλά και μέσα από τις πολλές παρατηρήσεις-μελέτες που έχουμε κάνει τα τελευταία χρόνια.
    Το πιο φανερό συμπέρασμα(κατά τη γνώμη μου) είναι ότι τα ζώα ΔΕΝ έχουν δυνατότητα τροποποίησης του περιβάλλοντος, άρα και του τρόπου ζωής τους. Απλά προσαρμόζονται -ανάλογα τις δυνατότητες του κάθε είδους- στο περιβάλλον(αν όχι εκλείπουν) και ανάλογα διαμορφώνεται και ο τρόπος ζωής τους.
    Για παράδειγμα, σε ένα σκύλο είναι πολύ πιθανό να του αρέσει πολύ περισσότερο ένα ψημένο κομμάτι κρέας από ένα ωμό, όμως δεν υπάρχει ποτέ περίπτωση να μάθει να το ψήνει…

    Αντίθετα, ο άνθρωπος προσαρμόζει το περιβάλλον και τον τρόπο ζωής του όπως εκείνος θέλει. Επαναλαμβάνω : προσαρμόζει το περιβάλλον, δεν προσαρμόζεται σε αυτό. Είναι μέσα στις δυνατότητές-ικανότητές μας.Το πως θα τροποποιήσουμε το περιβάλλον, τις καταστάσεις, κτλ, το τι αποτέλεσμα θα πετύχουμε, δεν είναι σίγουρο. Μπορεί να είναι για καλό, μπορεί για κακό. Για παράδειγμα λύσαμε το πρόβλημα της γρήγορης μεταφοράς μας με διάφορα μέσα, αλλά σκοτωνόμαστε με αυτά ή μολύνουμε με καυσαέρια το περιβάλλον για να πάθουμε καρκίνους..

    Το παράδειγμα του θέματος μπορεί να δίνει ένα αέρα ελπίδας, αισιοδοξίας, αλλά δεν μπορεί να αποτελέσει (πάντα κατά τη γνώμη μου) πρακτικά εφαρμόσιμο παράδειγμα για την ανθρωπότητα.
    Έχουμε αρκετά μεγάλο στατιστικό δείγμα μέσα στην πορεία μας στους αιώνες, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, σε διάφορους λαούς-έθνη, με πολλή μεγάλη ποικιλία περιβαντολογικών-πολιτισμικών-οικονομικών συνδυασμών για να μας δώσουν τα ακόλουθα συμπέρασματα (δικά μου, όχι απαραίτητα κοινώς αποδεκτά,ε; 🙂 )

    1.Όποια εξωτερική τροποποίηση και αν έχει γίνει, μακροπρόθεσμα υπόκειται σε μια εντροπία που την εκφυλίζει και την οδηγεί στο ίδιο πάνω-κάτω σημείο εκκίνησης.

    2. Οι εξωτερικές αλλαγές, θετικές ή αρνητικές, δεν έχουν τον ίδιο αντίκτυπο σε όλους. Σε καταστάσεις φασισμού υπάρχουν κάποιοι που αντιδρούν να αλλάξει. Αντίθετα, σε όσο γίνεται καλές καταστάσεις για τους πολλούς, υπάρχουν κάποιοι που προσπαθούν να τις γκρεμίσουν.
    Δηλαδή, πέρα από τη συλλογική αλληλεπίδραση μεταξύ μας, ο καθένας μας μπορεί ταυτόχρονα να λειτουργήσει έξω από την «αγέλη», για καλό ή για κακό.
    Αυτή η ελεύθερη βούληση του καθένα είναι που ακόμα και αν οποιοσδήποτε, με τις καλύτερες προθέσεις, προσπαθούσε να εφαρμόσει τις πιο τέλειες εξωτερικές συνθήκες (όποιες και αν δεχτούμε ότι είναι αυτές), το όλο δημιούργημα θα κατέρρεε, αργά ή γρήγορα.
    Βέβαια, όλο αυτό έχει και το καλό του από την ανάποδη. Δηλαδή, μέσα σε όλη αυτή τη σαπίλα, τον εγωκεντρισμό, το προσωπικό συμφέρον, κτλ, που βρισκόμαστε, και που αυτή είναι η γενική τάση της ανθρωπότητας(και όχι μόνο σήμερα…), δηλαδή αυτές είναι οι εξωτερικές συνθήκες που ισχύουν, υπάρχουν κάποιοι που ξεκόβουν από αυτό, κοιτάνε τον διπλανό τους και όχι μόνο τον πισινό τους, κτλ.
    Τώρα, για το «γιατί» αυτής της αντίδρασης του οποιουδήποτε(για καλό ή για κακό), για το «γιατί» αυτής της ελεύθερης βούλησης του καθένα μας, και πως αυτή μπορεί να προσεγγισθεί για να μελετηθεί (αλλά ΠΟΤΕ να τροποποιηθεί χωρίς τη βούλησή του, για μένα είναι αποδεκτή), εγώ δεν έχω απάντηση μέσα από την περιορισμένη, πεπερασμένη θεώρηση του ανθρώπου σαν οντότητα διάρκειας εβδομήντα χρόνων που κάναμε στην αρχή. Θα μπορούσαν να εξηγηθούν κάποια πράγματα με τη θεώρηση του ανθρώπου και πέρα από το φυσικό του σώμα, σε μια πορεία μέσα στο χρόνο με βαθύτερες, ανώτερες αιτίες ύπαρξης (σαφώς πέρα από τις απλοϊκές,επιφανειακές, ανόητες εξηγήσεις των σύγχρονων θρησκειών), αλλά είπαμε ότι δεν είναι για εδώ, δεν γίνεται έτσι. Έτσι και νομίζω ότι δεν χρειάζεται για το κυρίως θέμα της κουβέντας. Τα παραδείγματα είναι πολλά για το είδος μας και δείχνουν ότι ποτέ δεν έχουν υπάρξει συλλογικές, μακροπρόθεσμες αλλαγές μέσα από εξωτερικά γεγονότα-καταστάσεις. Όμως, ακόμα και αν υπήρχε μια εξήγηση μέσα από την οποιαδήποτε θεώρηση, πάλι στο ίδιο θα καταλήγαμε, γιατί ο καθένας θα ήταν ελεύθερος να τη δεχτεί ή να την απορρίψει, να δράσει όπως εκείνος νόμιζε…
    Συγνώμη αν κούρασα. Έπρεπε να εξηγήσω (όσο μπορούσα) υποκειμενικές μου απόψεις που ακούγονται ελάχιστα ή και καθόλου μέσα στην γενική ευφορία και ελπίδα του πλήθους ότι «κάτι θα αλλάξει αύριο», ότι «άμα γίνει το τάδε, μετά θα έρθει η …άνοιξη», ότι «άμα τότε δεν είχε γίνει αυτό, τότε θα ήμασταν καλά σήμερα», κτλ. Αυτά πίστευαν και οι γονείς μας, οι παππούδες μας, οι παππούδες των παππούδων μας, κτλ. Το αποτέλεσμα;
    Για μένα δεν ισχύουν όλα αυτά, και θέτω σαν απόδειξη την καθημερινότητά μας. Σεβαστή η οποιαδήποτε άποψη. Καλύτερο να συνοδευτεί με πρακτικά παραδείγματα της πορείας μας σαν ανθρωπότητα και όχι με θεωρίες μόνο.
    Ευχαριστώ για τη φιλοξενία.
    Μετά τιμής.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Μαζί με 5.770 ακόμα followers

Αστεράτα
Συννεφάκι
blogging David Graeber greek revolution spanish revolution ΑΤΕ Αδογμάτιστα Κωλόπαιδα Ιαπωνία Καμίνης Καυγάδες Λαπαβίτσας ΜΜΕ Μαρξ Μουσική Ντε Σαντ Νόαμ Τσόμσκυ Οικογένεια ΠΑΣΟΚ Ροκ ΣΥΡΙΖΑ Τέχνη Τσίπρας Φουκουσίμα άμεση δημοκρατία άστεγοι αγανακτισμένοι αθεΐα αλληλεγγύη ανεργία ανισότητα ανταγωνισμός απάτη αστυνομική βία ατομισμός αυτοοργάνωση βιβλίο δημοκρατία διάλογος ενσυναίσθηση επανάσταση επιστήμη ευρώ ευρώπη θέατρο θρησκεία ιδεολογία καπιταλισμός κοινωνικό κράτος κοινωνικός δαρβινισμός κρίση λογική μαζί τα φάγαμε μαθηματικά μετανάστες μεταναστευτικό πρόβλημα μνημόνιο ναζισμός νεοφιλελευθερισμός οικονομία παιδικό βιβλίο πειράματα ψυχολογίας πολιτική πολιτικοί πριμιτιβισμός πρώτες κοινωνίες πυρηνικό ατύχημα ρατσισμός σοπενχάουερ σύνταγμα ταινία τεχνολογία φασισμός φεμινισμός φιλελευθερισμός φωτογραφία χίπστερ

Σφάλμα: Το Twitter δεν απάντησε. Προσπαθήστε ξανά.

Αρχείο
Αρέσει σε %d bloggers: