Οσάμου Νταζάι : το αδιέξοδο του σύγχρονου ανθρώπου


Δανείστηκα το βιβλίο του Ιάπωνα συγγραφέα  Οσάμου Νταζάι «Όχι πια άνθρωπος» (人間失格 Ningen Shikkaku)-στην αγγλική μετάφραση»No longer Human» . Όσο και αν έψαξα δεν βρήκα μετάφραση στα ελληνικά. Μάλλον τα βιβλία του δεν έχουν εκδοθεί στη χώρα μας. Λίγο περίεργο γιατί στο διεθνές κοινό θεωρείται κλασικός. Η πιο σωστή απόδοση του τίτλου θα ήταν «αποτυχία σαν άνθρωπος», ή «μη επαρκή προσόντα για να περιλαμβάνεται στους ανθρώπους» και συνοψίζει το θλιβερό – στα όρια του επιθετικού-  τρόπο με τον οποίο πρωταγωνιστής αντιμετωπίζει τον εαυτό του.

Osamu (1)

Τρόμαξα πριν αρχίσω αυτό το βιβλίο – με προκατέβαλαν και αρνητικά. Τελειώνοντας το παρά το μαύρο θέμα του, μπορώ να πω ότι είναι πάρα πολύ καλό.  Είναι μια άρτια τεχνικά κατάδυση στην κατάθλιψη. Αλλά λόγω της υπερβολής του ύφους του Νταζάι τελικά δεν σου μένει πικρή γεύση και δεν μπορείς να ταυτιστείς – ευτυχώς- με τον πρωταγωνιστή που σου φαίνεται ακραία αυτοακυρωτικός.

Ο πρωταγωνιστής μεγάλωσε στην επαρχία, σε ένα πλούσιο σπίτι. Πατέρας του κάποιο ανώτερο στέλεχος της κυβέρνησης. Περιβάλλεται από αυστηρούς ανθρώπους και κανόνες, η έλλειψη συναισθήματος στη ζωή του είναι φανερή. Ο πρωταγωνιστής περιγράφει τον εαυτό του σαν ανίκανο να κατανοήσει την ανθρώπινη φύση. Οι άνθρωποι τον τρομοκρατούν. Κατά φύση ντροπαλός, καταφεύγει σε κωμικά σκέρτσα να εξευμενίζει τους γύρω του. Ακόμα και όταν περιγράφει την κακοποίηση που υπέστη σαν παιδί, δεν την θεωρεί σαν κάτι που συνέβαλλε στην κατάσταση του, αλλά την απομόνωση του τη βλέπει σαν εκ γενετής ελάττωμα του, σαν κάτι για το οποίο ευθύνεται αποκλειστικά αυτός. Μεγαλώνοντας θέλει να γίνει καλλιτέχνης αλλά ποτέ δεν πιστεύει αρκετά στον εαυτό του ώστε να δείξει στους άλλους τί πραγματικά μπορεί να κάνει. Γράφεται στο πανεπιστήμιο στο Τόκιο καθ’ υπόδειξη του πατέρα του, αλλά το παρατάει και αρχίζει μαθήματα ζωγραφικής, με τα οποία δεν ασχολείται ποτέ σοβαρά. Εκεί γνωρίζει το Χορίκι, ο οποίος τον εισάγει στους περισπασμούς : πόρνες και αλκοόλ, αλλά ούτε και με  αυτόν αναπτύσσει πραγματική σχέση φιλίας, παρά μια σχέση αμοιβαίας εκμετάλλευσης. Έχει επαφές με το παράνομο κομμουνιστικό κόμμα της εποχής, σαν καπρίτσιο, τους συντρόφους του τους αντιμετωπίζει σαν εξαιρετικά αφελείς ανθρώπους. Με τις γυναίκες έχει μεγάλη επιτυχία – αλλά δεν εμπιστεύεται την αγάπη. Αναγνωρίζει ότι οι γυναίκες τον φροντίζουν σε όλη του τη ζωή, αλλά δεν εμπιστεύεται την ικανότητα του να αγαπήσει και να παραδοθεί στο συναίσθημα. Κάπως έτσι οδηγείται στην πρώτη από κοινού απόπειρα αυτοκτονίας με την πρώτη του αγάπη – μια γυναίκα, που μετά βίας θυμάται το όνομα της και η οποία τελικά πεθαίνει ενώ αυτός ζει. Θα ακολουθήσει οικονομική απομόνωση από την οικογένεια, αλκοολισμός, ασθένεια, μια σύντομη προσπάθεια για ευτυχία, αποτυχία, και πάλι απόπειρα και τελικά εγκλεισμός σε ψυχιατρείο – από συγγενείς που δε θέλουν να ασχολούνται πια μαζί του.

Το βιβλίο είναι το 1948. Η Ιαπωνία αντιμετωπίζει την προσαρμογή στην ήττα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Το άνοιγμα στο δυτικό κόσμο για αυτή την εξωτική χώρα γινόταν πάντα βίαια. Ο σύγχρονος παγκοσμιοποιημένος άνθρωπος είτε ζει στην Αθήνα είτε στο Μαρόκο είτε στο Τόκιο έχει να αντιμετωπίζει την ίδια ασυμβατότητα των παλιών κανόνων με τις δικές του ανάγκες. Εξόριστος από τον εαυτό του φοράει μάσκες. Θέλει να επαναστατήσει αλλά δεν ξέρει πως.

Υπάρχει μια έντονη θεατρικότητα και υπερβολή στο ύφος του Νταζάι. Το κείμενο έχει πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι ήταν ένας άνθρωπος που είχε αγκαλιάσει την παρακμή του. Αλλά υπάρχει κάτι λυτρωτικό στον τρόπο που γράφει. Κατά βάθος αποδέχεται ότι είναι ο δεσμοφύλακας του εαυτού του. Έστω και αν δεν κάνει κάτι για αυτό.

Συγκριτικά με την ελληνική ψυχοσύνθεση η ιαπωνική είναι πιο εσωστρεφής. Ο Έλληνας κατηγορεί κάποιους άλλους, ο Ιάπωνας τον εαυτό του. Εξωτερικά. Εσωτερικά καταλήγουμε όλοι στον ίδιο τοίχο. Τα όρια του εγώ σε σχέση με τους άλλους. Η ψυχή που διψάει να μοιραστεί αλλά τρέμει.

“The weak fear happiness itself. They can harm themselves on cotton wool. Sometimes they are wounded even by happiness”

Αξίζει να διαβαστεί.

Μικρούλης σύνδεσμος: http://wp.me/p1lzKi-tq

Advertisements
Περί

Ατημέλητος πίνακας του Ντα Βίντσι από το 1508

Tagged with: , , , , ,
Αναρτήθηκε στις Αχτένιστα, Τέχνη
One comment on “Οσάμου Νταζάι : το αδιέξοδο του σύγχρονου ανθρώπου
  1. Ο/Η Emma λέει:

    Κρίμα, κι εγώ εξεπλάγην που δεν υπάρχει ούτε μια μετάφραση του… Ελπίζω να τον ανακαλύψουν κάποια στιγμή οι ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Μαζί με 5.767 ακόμα followers

Αστεράτα
Συννεφάκι
blogging David Graeber greek revolution spanish revolution ΑΤΕ Αδογμάτιστα Κωλόπαιδα Ιαπωνία Καμίνης Καυγάδες Λαπαβίτσας ΜΜΕ Μαρξ Μουσική Ντε Σαντ Νόαμ Τσόμσκυ Οικογένεια ΠΑΣΟΚ Ροκ ΣΥΡΙΖΑ Τέχνη Τσίπρας Φουκουσίμα άμεση δημοκρατία άστεγοι αγανακτισμένοι αθεΐα αλληλεγγύη ανεργία ανισότητα ανταγωνισμός απάτη αστυνομική βία ατομισμός αυτοοργάνωση βιβλίο δημοκρατία διάλογος ενσυναίσθηση επανάσταση επιστήμη ευρώ ευρώπη θέατρο θρησκεία ιδεολογία καπιταλισμός κοινωνικό κράτος κοινωνικός δαρβινισμός κρίση λογική μαζί τα φάγαμε μαθηματικά μετανάστες μεταναστευτικό πρόβλημα μνημόνιο ναζισμός νεοφιλελευθερισμός οικονομία παιδικό βιβλίο πειράματα ψυχολογίας πολιτική πολιτικοί πριμιτιβισμός πρώτες κοινωνίες πυρηνικό ατύχημα ρατσισμός σοπενχάουερ σύνταγμα ταινία τεχνολογία φασισμός φεμινισμός φιλελευθερισμός φωτογραφία χίπστερ
  • RT @SpDapergolas: Το τραγικό είναι ότι πραγματικά τα λένε αυτά μεταξύ τους και ξεκαρδίζονται. Η βιντεοταινία των 80ς ζει. https://t.co/JNQx… 4 hours ago
  • RT @miltostr: Στη χώρα που ακούς την ατάκα "το μάτι ισχύει, το αναγνωρίζει και η εκκλησία" αναρωτιέστε ακόμα γιατί δεν κάνει ο κόσμος εμβόλ… 4 hours ago
  • RT @VasilisXtM: Επί συριζα καταστρέφεται ο Παναθηναϊκός μπράβο στην κυβέρνηση μας ελπίζω να κάνει το ίδιο και με τις υπόλοιπες ομάδες. 4 hours ago
  • RT @John_Antono: Φιλελέσαυρος johnantono.blogspot.gr/2017/09/filele… https://t.co/dmEBBFRfV7 6 hours ago
  • @Chiguire79 @ozaketas1 Τεσπά δεν είναι "καλός εθνικισμός" αυτός που δεν παίρνει τα όπλα, και "κακός" αυτός που τα παίρνει, δεν πάει έτσι. 6 hours ago
Αρχείο
Αρέσει σε %d bloggers: